1 godzina temu
Rozmowy o pieniądzach zwykle zaczynają się od prostego pytania: dużo to czy mało? Jedni patrzą na liczby w tabelach, inni na rachunki, które piętrzą się na stole pod koniec miesiąca. W Polsce mediana wynagrodzeń od kilku lat powoli rośnie, ale razem z nią rosną ceny mieszkań, raty kredytów i codzienne wydatki. Nic dziwnego, iż ocena zarobków zależy głównie od tego, ile zostaje na koncie po opłaceniu wszystkiego, co trzeba.
REKLAMA
Ekonomiści próbują uporządkować ten temat i wskazać punkt, który ma być środkiem dochodowej drabiny, czyli granicą klasy średniej. Problem w tym, iż gdy zestawi się różne wyliczenia, rozpiętość robi się naprawdę spora. A niektóre kwoty mają się nijak do realiów, w których przyszło nam żyć.
Zobacz wideo Przemek Kucyk za pierwsze duże pieniądze wyremontował rodzinny dom. "Wstydziłem się"
Ile zarabia klasa średnia w Polsce? Takie pensje nie zawsze zapewniają bezpieczeństwo finansowe
Ekonomiści najczęściej korzystają z definicji stosowanej przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Według tej metodologii do klasy średniej zalicza się osoby, których dochody mieszczą się między 75 a 200 proc. mediany wynagrodzeń w danym kraju. Mediana bowiem to punkt w środku dochodowej drabiny - połowa społeczeństwa zarabia mniej, a połowa więcej
Na podstawie najnowszych analiz przyjmuje się, iż w Polsce daje to mniej więcej od około 5,4 tys. do 14,5 tys. zł brutto miesięcznie, co daje ok. 3,9-10,5 tys. zł netto. Osoby mieszczące się w tym przedziale statystycznie znajdują się w finansowym środku społeczeństwa. Powyżej pojawia się już grupa "bogaczy".
Podobne wnioski płyną z danych Głównego Urzędu Statystycznego. GUS oblicza medianę wynagrodzeń na podstawie rzeczywistych wypłat w gospodarce. W grudniu 2024 roku wynosiła ona 7266,8 zł brutto, czyli w przybliżeniu nieco ponad 5,2 tys. zł "na rękę". Gdy zastosować do tej wartości te same proporcje OECD, dolna granica klasy średniej spada do poziomu około 3960 zł netto, a górna sięga ponad 10,5 tys. zł netto na osobę.
Na papierze oznacza to jedno: statystycznie naprawdę spora część Polaków mieści się w tej kategorii. Z raportu LiveCareer Polska "Klasa średnia w Polsce: zarobki - wyniki ankiety 2026" można wyczytać, iż aż 63 proc. respondentów uważa się za przedstawicieli klasy średniej. Jednocześnie analizy oparte na dochodowych widełkach pokazują, iż w rzeczywistości mieści się w nich raczej ok. 45 proc. społeczeństwa.
Ciekawie wygląda też porównanie z Europą. W wielu krajach zachodnich udział klasy średniej od lat stopniowo się zmniejsza. Rosnące różnice dochodowe sprawiają, iż społeczeństwa coraz mocniej dzielą się na osoby o wysokich zarobkach i tych, którzy mają znacznie niższe pensje. W Polsce przez ostatnią dekadę obserwowano raczej odwrotny kierunek. Dochody gospodarstw domowych rosły, a coraz więcej osób zaczęło trafiać do statystycznego środka.
Problem w tym, iż liczby z raportów nie zawsze pokrywają się z codziennym odczuciem ludzi. W tabelach ktoś może być klasyfikowany jako klasa średnia już przy kilku tysiącach złotych miesięcznie. W życiu o poczuciu stabilności decydują zupełnie inne rzeczy: koszty mieszkań, kredyty, ceny usług albo po prostu miasto, w którym się żyje. Dlatego ekonomiczne definicje bywają tylko punktem odniesienia, a nie zawsze opisem tego, jak ludzie faktycznie postrzegają swoją sytuację.
PieniądzeFot. iStock, alfexe
"Statystyka statystyką, a życie życiem". Jak Polacy patrzą na te widełki?
Gdy liczby z raportów zderza się z codziennym doświadczeniem ludzi, gwałtownie pojawiają się emocje. Dlatego zapytaliśmy kilka osób, jak patrzą na powyższe widełki zarobków i gdzie - ich zdaniem - zaczyna się dziś klasa średnia. Jedna z rozmówczyń zwróciła uwagę na ciekawą rzecz:
Ponad 10 tys. zł na rękę i dalej klasa średnia? To chyba jakiś nieśmieszny żart. Ciekawe, ile osób z takimi zarobkami powiedziałoby o sobie, iż są "średniakami"
- zauważyła. Inna dorzuciła, iż w jego otoczeniu choćby osoby z takimi dochodami narzekają na ceny mieszkań, usług czy codziennych zakupów.
Mam koleżanki, które zarabiają właśnie w okolicach 10 tys. zł. i one też mówią, iż jest drogo. Wszystko zależy od tego, do czego człowiek się przyzwyczai.
W dyskusji gwałtownie pojawił się też temat dolnej granicy.
Statystyka statystyką, ale przy 4 tysiącach na rękę trudno dziś mówić o klasie średniej, szczególnie jeżeli ktoś utrzymuje rodzinę albo spłaca kredyt
- zauważyła jedna z osób. Jej zdaniem bardziej realistyczny punkt zaczyna się bliżej 6 lub 8 tysięcy złotych netto. Inni rozmówcy wskazywali jeszcze wyższy poziom.
Patrząc na ceny w dużych miastach, raczej okolice 8-9 tysięcy miesięcznie dają poczucie stabilności.
Padła też uwaga, która jasno pokazuje, dlaczego temat wywołuje tyle sporów. W mniejszych miejscowościach kilka tysięcy złotych potrafi zapewnić spokojne życie. W dużych miastach ta sama kwota potrafi zniknąć z konta w kilka dni, zwłaszcza gdy dochodzi wynajem czterech kątów.
W Warszawie 5 czy 6 tysięcy znika szybciej niż kanapka na śniadanie
- skwitował jeden z rozmówców. Na końcu pojawił się jeszcze jeden istotny wątek. choćby przy identycznych zarobkach dwie osoby mogą mieć zupełnie inne poczucie bezpieczeństwa finansowego. Ktoś, kto odziedziczył mieszkanie, ma zupełnie inne wydatki niż osoba spłacająca kredyt hipoteczny przez kolejne dwadzieścia lat. Dlatego sama pensja nie mówi wszystkiego. O tym, czy ktoś czuje się częścią klasy średniej, często decydują również koszty życia, miejsce zamieszkania i codzienne zobowiązania. Twoim zdaniem ile trzeba dziś zarabiać, żeby mówić o klasie średniej w Polsce? Zapraszamy do udziału w sondzie oraz do komentowania.
