Ilona Abramowicz

Kogo certyfikujemy i czego uczy nas praktyka?

W procesach certyfikacji kwalifikacji wolnorynkowej „Obsługa klienta i sprzedaż w punkcie handlowym – sprzedawca” najczęściej uczestniczą osoby, które nie ukończyły szkoły branżowej lub średniej — absolwenci gimnazjów i szkół podstawowych, osoby bez wyuczonego zawodu i bez wcześniejszego doświadczenia zawodowego. Część kandydatów trafia do nas po kursach realizowanych ze środków unijnych, gdzie uzyskanie certyfikatu ZSK stanowi najważniejszy element potwierdzający zdobyte kompetencje.

Dla wielu z tych osób jest to pierwsza w życiu możliwość realnego określenia kierunku zawodowego. Certyfikat ZSK staje się dla nich nie tylko formalnym dowodem posiadanych umiejętności, ale również silnym wyróżnikiem w CV, który zwiększa ich konkurencyjność na rynku pracy.

W procesach walidacji uczestniczą również osoby starsze, które chcą usystematyzować i potwierdzić doświadczenie zdobyte w praktyce. Ten przekrój kandydatów pokazuje realną rolę ZSK — otwieranie dostępu do kwalifikacji, wzmacnianie pewności siebie oraz zwiększanie szans na zatrudnienie dzięki obiektywnemu potwierdzeniu umiejętności.

Jakość w ZSK – jak ją rozumiemy i realizujemy?

Jakość jest fundamentem Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, a dla instytucji certyfikującej stanowi zarówno zobowiązanie, jak i odpowiedzialność wobec kandydatów oraz rynku pracy. W Akademii Umiejętności Eurocash traktujemy ją jako najważniejszy element całego procesu certyfikacji.

Ściśle przestrzegamy przepisów ustawy o ZSK oraz zasad określonych przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, a wszystkie działania prowadzimy zgodnie z opisami kwalifikacji i rekomendacjami Podmiotu Zewnętrznego Zapewniania Jakości (PZZJ). Pracownicy PZZJ uczestniczą w monitoringach naszych walidacji, pełniąc funkcję nadzorczą i wspierającą. Każdy taki monitoring to dla nas szansa na dodatkową weryfikację poprawności procesu i – jeżeli jest taka potrzeba – wdrożenie usprawnień.

Wysokie standardy potwierdza również posiadany przez Akademię certyfikat ISO 9001:2015. Oznacza to, iż wszystkie nasze procedury – także te związane z pełnieniem funkcji instytucji certyfikującej ZSK – podlegają cyklicznym audytom, dokumentacji i ciągłemu doskonaleniu. Regularnie prowadzimy ewaluacje procesów oraz sprawozdawczość zgodną z wymogami ustawy.

Dla nas jakość nie jest tylko wymogiem formalnym, ale elementem budującym wiarygodność kwalifikacji. To dzięki niej certyfikat wydany kandydatowi ma realną wartość – jest rzetelnym, obiektywnym potwierdzeniem umiejętności, a nie dokumentem bez pokrycia.

Kwalifikacja, którą walidujemy

Jako instytucja certyfikująca posiadamy uprawnienia do nadawania kwalifikacji „Obsługa klienta i sprzedaż w punkcie handlowym – sprzedawca”. Nasza praktyka pokazuje, iż certyfikat ma szczególne znaczenie dla osób rozpoczynających pracę w handlu — pomaga im ocenić poziom przygotowania zawodowego i wejść na rynek z realnym atutem, jakim są potwierdzone kompetencje.

Największą wartością kwalifikacji jest możliwość formalnego uznania umiejętności zdobytych różnymi ścieżkami — w pierwszej pracy, w trakcie kursów, ale też poprzez wieloletnie doświadczenie praktyczne. Dla pracownika certyfikat staje się narzędziem budowania pewności siebie i przewagi podczas rekrutacji, a często także przepustką do rozwoju zawodowego. Dla pracodawcy to jasny sygnał, iż kandydat spełnia jednolite, ogólnopolskie kryteria w zakresie obsługi klienta, sprzedaży i organizacji pracy w sklepie.

Kwalifikacje wolnorynkowe takie jak ta, którą walidujemy, wypełniają istotną przestrzeń pomiędzy edukacją formalną a rzeczywistymi potrzebami biznesu. Pozwalają szybciej reagować na zmiany rynkowe, umożliwiają elastyczne potwierdzanie kompetencji i wzmacniają standardy pracy w branży handlowej. Osobom bez dyplomów szkół branżowych czy technicznych dają realną możliwość udokumentowania umiejętności, a firmom — dostęp do pracowników, których kompetencje zostały sprawdzone i potwierdzone w sposób obiektywny i transparentny.

W naszych doświadczeniach to właśnie ten element „profesjonalnej przepustki do rozwoju” jest najbardziej widoczny. Uczestnicy walidacji podkreślają, iż certyfikat uporządkował ich wiedzę, zwiększył pewność siebie i pozwolił spojrzeć na własną rolę zawodową z nowej perspektywy. Dla wielu był to pierwszy krok do dalszych szkoleń, zatrudnienia lub zmiany profilu zawodowego. Z perspektywy pracodawców — zwłaszcza tych z sektora handlu, w którym rotacja pracowników jest wyzwaniem — certyfikacja staje się narzędziem budowania stabilniejszych, bardziej kompetentnych zespołów.

Jak widzimy rozwój ZSK?

Od kilku lat aktywnie promujemy ZSK w branży handlowej — zarówno poprzez szkolenia i informowanie naszych klientów, jak i współpracę ze szkołami branżowymi i technicznymi. Widzimy jednak, iż świadomość społeczna dotycząca ZSK jest przez cały czas niewystarczająca. Wielu kandydatów przed procesem walidacji nie wie, czym jest kwalifikacja rynkowa, jakie daje możliwości oraz w jaki sposób wpływa na ich rozwój zawodowy.

Z naszej perspektywy warto dążyć do zwiększenia praktycznych korzyści płynących z posiadania kwalifikacji cząstkowych. Przykładem może być możliwość pełnienia funkcji instruktorów praktycznej nauki zawodu przez osoby posiadające kwalifikację cząstkową (oczywiście po ukończeniu kursu pedagogicznego). Wzmocniłoby to znaczenie kwalifikacji cząstkowych i zwiększyło ich rozpoznawalność.

Jako Akademia Umiejętności Eurocash zgłosiliśmy do ZSK nowy projekt kwalifikacji: „Zarządzanie placówką handlową – kierownik sklepu w handlu detalicznym”. To dla nas naturalny krok rozwoju — widzimy realną potrzebę rozwijania kompetencji kierowniczych w sklepach detalicznych i wierzymy, iż ZSK może odegrać w tym istotną rolę.

10 lat ZSK – co dalej?

ZSK w ciągu dekady stworzyło ramy, które realnie zwiększają dostępność walidacji i uznawania kompetencji. Z perspektywy instytucji certyfikującej widzimy, iż system ma duży potencjał, szczególnie w branży handlowej, w której kompetencje praktyczne odgrywają kluczową rolę. Kolejne lata będą w naszej ocenie czasem dalszego porządkowania, rozwijania i promowania kwalifikacji wolnorynkowych, tak aby ich wartość była czytelna zarówno dla kandydatów, jak i pracodawców.

Artykuły w Kwartalniku ZSK 4/2025 o instytucjach certyfikujących:

Ilona Abramowicz – 10 lat ZSK w praktyce: doświadczenia instytucji certyfikującej w branży handlowej

Jolanta Roszczyk – Stowarzyszenie Księgowych w Polsce w działaniach ZSK

Dominika Brożek – Kwalifikacje w Związku Harcerstwa Polskiego, czyli sprawności na całe życie