Od stycznia 2026 roku kwota zasiłku pogrzebowego wzrosła z 4 tys. do 7 tys. zł. To pierwsza podwyżka tego świadczenia od niemal 15 lat. Pieniądze z ZUS-u to wsparcie finansowe osoby lub instytucji, która pokryła koszty związane z organizacją pochówku. Nie każdy otrzyma jednak pełną kwotę. Wiele zależy od tego, kto zapłacił za pogrzeb.
Zasiłek pogrzebowy przez lata wynosił 4 tys. zł. Kwota ta obowiązywała od marca 2011 roku. Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie jest wyższe o 3 tys. zł i wynosi 7 tys. zł. Przepisy przewidują również jego waloryzację od 1 marca, jeżeli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.
Kto otrzyma pełne 7 tys. zł?
– Jeśli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny zmarłego, otrzyma pełne 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie wydał na pochówek. Inaczej jest w przypadku osób spoza rodziny oraz instytucji. ZUS zwróci im udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż 7 tys. zł. jeżeli za pogrzeb zapłaciło kilka osób lub podmiotów, zasiłek zostanie podzielony proporcjonalnie do poniesionych kosztów przez każdego z nich – informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskiego.
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy?
O świadczenie może ubiegać się osoba, która pokryła koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS-ie, emeryta, rencisty lub członka rodziny świadczeniobiorcy. Zasiłek przysługuje również po zmarłym, który nie miał jeszcze ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale w dniu śmierci spełniał warunki do jej przyznania.
Do członków rodziny zalicza się m.in. małżonka, również będącego w separacji, rodziców, dzieci, rodzeństwo, dziadków i wnuki. W tej grupie są także m.in. ojczym, macocha, dzieci przysposobione, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przyjęte na wychowanie w rodzinie zastępczej.
Zasiłek może otrzymać także osoba niespokrewniona ze zmarłym, pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat czy osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli ponieśli koszty pogrzebu.
Za jakie wydatki ZUS wypłaci zasiłek?
Przy ustalaniu prawa do świadczenia ZUS bierze pod uwagę wydatki bezpośrednio związane z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia pogrzebu. Nie wszystkie koszty można jednak uwzględnić. Do wydatków tych nie zalicza się m.in. zakupu nagrobka, organizacji konsolacji, czyli spotkania po pogrzebie, ani opłaty pobieranej przez zakład pogrzebowy za złożenie wniosku w ZUS-ie. Nie są uwzględniane również koszty funkcjonowania zakładu pogrzebowego. Sam zakup kwiatów także nie daje prawa do zasiłku. Faktura wystawiona wyłącznie za kwiaty nie wystarczy do otrzymania świadczenia.
Jeżeli istnieją przyczyny uniemożliwiające przedłożenie rachunku za trumnę lub urnę, należy to wyjaśnić.
Jak otrzymać zasiłek pogrzebowy?
Aby otrzymać pieniądze za pokrycie kosztów pogrzebu, należy złożyć wniosek Z-12. Można to zrobić osobiście w placówce ZUS-u, wysłać dokumenty pocztą, przekazać przez eZUS lub skorzystać z pośrednictwa upoważnionego zakładu pogrzebowego.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty wymagane w danej sytuacji, przede wszystkim rachunki potwierdzające poniesione koszty pogrzebu. W określonych przypadkach potrzebne będą także dokumenty dotyczące zgonu lub martwego urodzenia dziecka. jeżeli dziecko było umieszczone
w rodzinie zastępczej, należy przedstawić zaświadczenie potwierdzające ten fakt.
W przypadku dokumentów sporządzonych za granicą trzeba dołączyć również odpowiedni akt zgonu lub akt urodzenia dziecka, które urodziło się martwe.
Jeśli ZUS nie będzie mógł samodzielnie potwierdzić pokrewieństwa ze zmarłym, poprosi o dodatkowe dokumenty. Na ich dostarczenie wyznaczy termin nie krótszy niż 14 dni od otrzymania wezwania.
Na złożenie wniosku jest 12 miesięcy
Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której pochówek został opłacony. Po tym terminie prawo do świadczenia co do zasady wygasa. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy wcześniejsze złożenie dokumentów było niemożliwe, np. z powodu późniejszego odnalezienia lub zidentyfikowania zmarłego albo innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby, która poniosła koszty pogrzebu. Wówczas termin wynosi 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Przyczynę opóźnienia trzeba potwierdzić odpowiednim dokumentem, np. zaświadczeniem policji lub prokuratury.
W okresie od stycznia do końca września 2026 r. ZUS wypłacił 2 mln 991 tys. zasiłków pogrzebowych, na łączną kwotę 1 mld 870 mln zł. Przeciętna wypłata wyniosła 6.253 zł. W województwie podlaskim w analogicznym okresie wypłacono ponad 6,25 tys. zasiłków pogrzebowych na kwotę 45 mln 672 tys. zł. Wysokość przeciętnego zasiłku to 6.796 zł.
Źródło: Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego
fot.: magnific.com
