Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP), reprezentując interesy polskich przedsiębiorców oraz kierując się troską o sprawne funkcjonowanie jednolitego rynku UE, wyraża jednoznaczne i zdecydowane poparcie dla kandydatury m.st. Warszawy na siedzibę Urzędu UE ds. Celnych (EUCA).
Nowy urząd ma powstać w następstwie reformy Unijnego Kodeksu Celnego i rozpocząć działalność pomiędzy 2026 a 2028 rokiem. Do jego celów będą należeć: koordynowanie współpracy Państw Członkowskich UE w zakresie kontroli celnej, upraszczanie procedur celnych dla przedsiębiorstw, zapewnianie skutecznego poboru ceł i podatków oraz wzmacnianie ochrony jednolitego rynku przed napływem produktów niebezpiecznych, nielegalnych lub o niskiej jakości. EUCA będzie też obsługiwał unijne centrum danych celnych – cyfrową platformę odpowiedzialną za centralizację wszystkich danych celnych UE, która docelowo zastąpi istniejące, rozproszone systemy informatyczne w poszczególnych krajach.
W naszej ocenie za lokalizacją siedziby agencji w Polsce – dziś 20. gospodarce świata i 6. największym rynku UE – przemawia kilka mocnych argumentów.
Jako pierwszy należy wskazać strategiczne położenie naszego kraju, którego granica zewnętrzna jest jednocześnie granicą zewnętrzną UE. Jego granica lądowa nie tylko przebiega wzdłuż wysoce newralgicznych terytoriów Ukrainy, Białorusi i Rosji, ale również przecina główny korytarz kolejowy łączący wspólnotę z Azją. Polskie przejścia graniczne pełnią wobec tego istotną rolę w wymianie handlowej pomiędzy UE a państwami trzecimi. Często stanowią przy tym wrota dla niespełniających europejskich standardów towarów z Chin, których niekontrolowany import ma ograniczyć w tej chwili dyskutowany na poziomie unijnym pakiet celny.
Biorąc pod uwagę ten złożony kontekst, zdobyte do tej pory przez polskich funkcjonariuszy celnych doświadczenie może stworzyć świetny fundament dla przyszłej sprawnej działalności EUCA. Ich wieloletnie działania operacyjne i eksperckie w naszym przekonaniu świadczą o wysokich kompetencjach i znakomitym przygotowaniu do pracy w środowisku międzynarodowym.
Po drugie, ulokowanie Urzędu UE ds. Celnych w Warszawie to logiczny krok umożliwiający wykorzystanie ekspertyzy działającej w mieście od przeszło 20 lat Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex). Uwzględniając rolę tej drugiej instytucji, która na co dzień wspiera Państwa Członkowskie UE i kraje stowarzyszone z Schengen w zarządzaniu zewnętrznymi granicami UE i zwalczaniu przestępczości transgranicznej, nie sposób nie dostrzec możliwości oszczędności, wymiany wiedzy i synergii pomiędzy organami na polach bezpieczeństwa i ochrony jednolitego rynku. Działając w jednym mieście, EUCA i Frontex mają potencjał do wzmocnienia systemu zarządzania ryzykiem, uszczelnienia granic i skuteczniejszego zwalczania przestępczości transgranicznej.
Po trzecie, warto przypomnieć, iż Warszawa pełniła w ostatnich latach funkcję siedziby CELBET – Zespołu Ekspertów ds. Ceł Wschodnich i Południowo-Wschodnich Granic Lądowych, przyczyniając się do ożywienia współpracy celnej na zewnętrznych granicach UE. Ustanowiona w ten sposób tradycja ekspercka oraz zgromadzone już zasoby instytucjonalne w naszej ocenie stanowią solidne podstawy najpierw pod powołanie EUCA, a w dłuższym horyzoncie czasowym pod jego sprawne i nowoczesne funkcjonowanie.
Po czwarte, Warszawa to gospodarcze, transportowe i akademickie centrum Europy Środkowo-Wschodniej, które ponadto charakteryzuje się doskonałym skomunikowaniem tak ze wszystkim stolicami UE, jak i z kluczowymi krajami partnerskimi i kandydującymi, w tym z Kijowem i Kiszyniowem. Miasto dysponuje przy tym jedną z najnowocześniejszych sieci transportu publicznego w Europie oraz infrastrukturą sprzyjającą życiu rodzinnemu i rozwojowi osobistemu. Poza tym, jest uznawane za jedną z najbezpieczniejszych europejskich stolic oraz zapewnia szeroki wachlarz możliwości edukacyjnych dla potomstwa potencjalnych przyszłych pracowników EUCA.
Mając na uwadze wszystkie wyżej przedstawione argumenty, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców apeluje do Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej o pozytywne odniesienie się do kandydatury Warszawy na siedzibę mającego niedługo powstać Urzędu UE ds. Celnych. Jesteśmy głęboko przekonani, iż stolica Polski nie tylko spełnia wszystkie niezbędne kryteria, ale też wyróżnia się na tle konkurentów perfekcyjnie przygotowaną do pełnienia nowych obowiązków kadrą oraz ekspertyzą wynikającą tak z wieloletniego zarządzania granicą zewnętrzną UE, jak i z ponad dwóch dekad bycia gospodarzem innego unijnego urzędu – Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex). Dlatego wierzymy, iż ulokowanie EUCA w Polsce przysłuży się nie tylko Polsce, ale całej Unii Europejskiej, która zyska na wzmocnieniu unii celnej, zwiększeniu bezpieczeństwa granic zewnętrznych i usprawnieniu obrotu handlowego między wspólnotą a państwami trzecimi.
