Emerytury duchownych w Polsce to dwa różne światy. Tyle dostają księża

8 godzin temu

Księżom, podobnie jak innym obywatelom, przysługują emerytury. W części przypadków są one wyraźnie wyższe od przeciętnych świadczeń wypłacanych w Polsce, jednak wielu duchownych otrzymuje bardzo niskie emerytury i w podeszłym wieku musi polegać na wsparciu swojej wspólnoty zakonnej lub diecezji.

Emerytury duchownych: od minimalnych po kilkanaście tysięcy złotych

System emerytalny duchowieństwa w Polsce opiera się na połączeniu powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych oraz wsparcia z Funduszu Kościelnego, którego budżet na 2026 rok (zgodnie z projektem ustawy budżetowej) ma wynieść ponad 272 mln zł. W starszym wieku część księży może otrzymywać świadczenia z dwóch źródeł.

Ksiądz senior ma wsparcie z ZUS i Funduszu Kościelnego

Po ukończeniu 65. roku życia duchownym przysługuje emerytura z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jej wysokość zależy od zgromadzonego kapitału emerytalnego, tak jak w przypadku innych ubezpieczonych. Księża, którzy wykonywali wyłącznie działalność duszpasterską i nie mieli dodatkowych etatów, zwykle otrzymują świadczenie minimalne (obecnie jest to 1878,91 zł brutto).

Nie brakuje jednak duchownych, którzy przez lata łączyli posługę kapłańską z inną pracą zawodową, np. jako nauczyciele religii, wykładowcy akademiccy czy kapelani w instytucjach publicznych. Jak informowaliśmy rok temu, ich średnia emerytura waha się w widełkach 3200-3500 zł.

System emerytalny duchowieństwa opiera się na ZUS i Funduszu Kościelnego

Drugie źródło przychodów pojawia się po ukończeniu 75 lat. Wtedy to proboszcz albo biskup musi przejść "w stan spoczynku", a Fundusz Kościelny wypłaca duchownym emeryturę w wysokości około 2500 zł brutto. Tacy seniorzy wciąż pozostają pod opieką Kościoła, mogą żyć i mieszkać w parafii albo Domu Księży Emerytów. Warto też pamiętać, iż i przed osiągnięciem tego wieku duchowny ma zagwarantowany kwaterunek i wyżywienie.

ZOBACZ: Nagrania o "rencie alkoholowej" podbijają internet. ZUS ostrzega

Znacznie trudniejsza sytuacja dotyczy wielu zakonnic. W ich przypadku świadczenia najczęściej ograniczają się do emerytury minimalnej - wynika to z braku etatowego zatrudnienia i sposobu opłacania składek. Nieliczne siostry, które pracowały jako nauczycielki, wychowawczynie czy opiekunki w placówkach opiekuńczych, mogą liczyć na świadczenia nieco wyższe od minimum.

Ponad 20 tys. zł. Ten arcybiskup ma pokaźną emeryturę generalską

Zdarzają się również przypadki, w których pełnione funkcje pozwalają na uzyskanie bardzo wysokich świadczeń. Dotyczy to przede wszystkim hierarchów łączących posługę kościelną z pracą np. w strukturach państwowych. Dla przykładu arcybiskup Sławoj Leszek Głódź był m.in. biskupem polowym Wojska Polskiego. Według dziennika "Fakt" w sumie co miesiąc na jego konto trafiają 23 tysiące złotych.

Swoich kapelanów mają też m.in. policjanci, strażacy, strażnicy graniczni i więzienni, a choćby Krajowa Administracja Skarbowa. Znane są choćby dochody duszpasterzy zatrudnionych w tej instytucji. Jak mówił w 2024 r. w Sejmie szef KAS Marcin Łoboda, otrzymywali oni, w zależności od stanowiska, od 5715 do 9120 zł brutto.

- Funkcjonariusze pełniący służbę na stanowiskach służbowych kapelanów wykazują się taką samą dyspozycyjnością jak pozostali funkcjonariusze pełniący służbę w Służbie Celno-Skarbowej. Uposażenie zasadnicze określa się oczywiście w oparciu o ogólne przepisy dotyczące wszystkich funkcjonariuszy. Ze względu na aktualnie zajmowane stanowisko to jest kwota brutto od 5714 do 9120 zł - poinformował wówczas.

ZOBACZ: Emerytalna luka rośnie. Tak wypada Polska na tle Niemiec

To m.in. z tych wypłat odprowadzane będą składki na konto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Rozstrzał bywa więc znaczący, niemniej przeciętna emerytura kapłanów wypłacana z ZUS raczej nie jest wysoka.

Wirtualna Polska dotarła do danych z 2023 r., z których wynikało, iż w grupie tej 3 tys. osób pobierało ok. 2122 zł. Łącznie na ten cel z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przeznaczono niecałe 77 mln zł. Zauważalny jest spadek świadczeniobiorców, których jeszcze w 2015 r. było 6,7 tys., a więc bez mała dwukrotnie więcej.