3 miesięcy temu
Wskaźnik Przyszłej Inflacji (WPI), prognozujący z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem kierunek zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2025 r., nie zmienił się w stosunku do wartości z listopada br.
Od czterech miesięcy wskaźnik praktycznie nie zmienia swoich wartości. Takiego przebiegu należało się spodziewać, w miarę obniżania się inflacji i jej zbliżania do celu NBP. w tej chwili zarówno czynniki zewnętrzne, jak krajowe działają w kierunku stabilności cen. Słaba aktywność gospodarki światowej stabilizuje ceny surowców, popyt oraz inwestycje. W kraju, choć głównym czynnikiem wzrostu w ostatnich latach była konsumpcja indywidulana, to słabnąca dynamika wynagrodzeń, którą obserwujemy w ostatnich miesiącach, stabilizuje ją a w związku z tym nie stwarza zagrożenia odbicia inflacyjnego o charakterze popytowym.
Ostatnie badania oczekiwań inflacyjnych przyniosły znaczący spadek odsetka osób spodziewających się w najbliższych miesiącach wzrostu cen (spadek o 6,5 p. proc. w stosunku do ubiegłego miesiąca). Ubyło przede wszystkim osób spodziewających się wzrostu cen w tempie zbliżonym do dotychczasowego lub w tempie szybszym. Zwiększył się natomiast odsetek osób spodziewających się wolniejszego od dotychczasowego tempa wzrostu cen. Co prawda, konsumenci na ogół w swych przewidywaniach na temat inflacji podążają za jej trendem z ostatnich miesięcy, co powoduje, iż wartość prognostyczna tych oczekiwań jest niewielka. Oczekiwania te mają jednak znaczenie dla decyzji zakupowych gospodarstw domowych. Niższe oczekiwania inflacyjne działają stabilizująco na popyt konsumpcyjny. Decyzje o zakupach podejmowane są rozważniej, bez presji przymusu zakupu nim towar zdrożeje.
Nieco odmienne od konsumentów oczekiwania na temat kształtowania się cen wyrazili w ostatnim badaniu GUS przedstawiciele sektora przetwórstwa przemysłowego. Po blisko rocznym okresie wyraźnej przewagi odsetka firm planujących obniżki cen towarów nad odsetkiem firm planujących podwyżki, listopad przyniósł niewielki wzrost oczekiwań inflacyjnych przedsiębiorców. Przewaga odsetka firm planujących podwyżki nad odsetkiem firm planujących obniżki cen wyniosła 3,5 p. proc. Największy odsetek firm planujących podwyżki cen wyrażają przedstawiciele firm farmaceutycznych, producenci urządzeń elektronicznych, sprzętu transportowego oraz maszyn i urządzeń. Część tych wzmożonych oczekiwań co do kształtowania się cen ma charakter sezonowy, jak w przypadku producentów leków, czy części sprzętu elektronicznego; może być również związana z prawdopodobnym ożywieniem po stronie inwestycji, jak w przypadku producentów sprzętu transportowego, czy maszyn i urządzeń. W przypadku sprzętu komputerowego wpływ na wyższe ceny ma drastyczny spadek podaży i jednoczesny wzrost cen pamięci RAM do popularnych PC-tów, co po części jest konsekwencją wzrostu światowych inwestycji w AI. Ponadto, zdawać sobie sprawę należy, iż od ponad dwóch lat po stronie cen producentów obserwujemy silną tendencję deflacyjną, pomimo rosnących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. W tej sytuacji choćby niewielki impuls popytowy może wywołać chęć podnoszenia cen, co nie zawsze oznacza przeniesienia tego impulsu na ceny dóbr konsumpcyjnych.
Ceny surowców na światowych rynkach od blisko dwóch lat wykazują znaczną stabilność. Co prawda publikowany przez IMF wskaźnik cen surowców wzrósł nieznacznie w ciągu ostatnich trzech miesięcy (o 3,5%), ale nie odbiega znacząco od średniej dla tego okresu. Generalnie na rynku cen surowców panują tendencje spadkowe, co dotyczy przede wszystkim surowców energetycznych, lub stabilne – jak w przypadku metali kolorowych, czy surowców żywnościowych. Niestabilność polityczna, konflikty i słaby wzrost gospodarczy nie sprzyjają wzrostowi cen surowców, za wyjątkiem cen surowców szlachetnych, głównie złota i srebra.
