Kleje kontaktowe są w przemyśle meblarskim obecne od lat, a mimo to wciąż budzą sporo wątpliwości. Dla jednych stanowią szybkie i wygodne rozwiązanie usprawniające produkcję, dla innych są technologią wymagającą dużej dyscypliny i precyzji. Prawda leży pośrodku. Kleje kontaktowe nie są ani rozwiązaniem uniwersalnym, ani problematycznym same w sobie. O ich skuteczności decyduje sposób użycia, rodzaj łączonych materiałów oraz warunki, w jakich przebiega proces produkcyjny.
Kleje kontaktowe sprawdzają się tam, gdzie liczy się natychmiastowa przyczepność i elastyczność spoiny. Jednocześnie mają wyraźne ograniczenia, które powinny być brane pod uwagę już na etapie projektowania technologii klejenia.
Czym są kleje kontaktowe i jak działają?
Kleje kontaktowe działają na zasadzie połączenia dwóch powierzchni pokrytych warstwą kleju po wcześniejszym odparowaniu nośnika. W odróżnieniu od wielu innych technologii klejenia, nie wymagają długiego docisku ani prasowania. Moment zetknięcia elementów jest jednocześnie momentem uzyskania pełnej przyczepności.
Z punktu widzenia produkcji oznacza to bardzo szybki proces łączenia. Po naniesieniu kleju na obie powierzchnie i odczekaniu adekwatnego czasu elementy są przykładane do siebie i tworzą trwałe połączenie niemal natychmiast. Nie ma tu etapu korekty — po dociśnięciu nie ma możliwości przesunięcia elementu bez naruszenia spoiny. To właśnie ta cecha sprawia, iż kleje kontaktowe są jednocześnie bardzo efektywne i wymagające.
Mechanizm ich działania opiera się na adhezji powierzchniowej oraz elastyczności spoiny. Klej nie wnika głęboko w strukturę materiału, jak ma to miejsce w przypadku klejów konstrukcyjnych do drewna. Zamiast tego tworzy elastyczną warstwę, która dobrze przenosi naprężenia wynikające z pracy materiałów o różnej strukturze, takich jak drewno, płyty drewnopochodne, laminaty czy pianki tapicerskie.
Właśnie dlatego kleje kontaktowe znalazły szerokie zastosowanie w meblarstwie, szczególnie tam, gdzie inne metody klejenia byłyby zbyt sztywne lub zbyt czasochłonne. Jednocześnie nie są przeznaczone do połączeń konstrukcyjnych, które muszą przenosić długotrwałe obciążenia mechaniczne.
Gdzie kleje kontaktowe sprawdzają się najlepiej w produkcji mebli?
Kleje kontaktowe najlepiej sprawdzają się w zastosowaniach, w których połączenie ma charakter powierzchniowy i nie pełni funkcji nośnej. W praktyce meblarskiej są wykorzystywane tam, gdzie liczy się szybkie tempo pracy oraz elastyczność gotowej spoiny.
Jednym z najczęstszych obszarów ich zastosowania jest okleinowanie oraz klejenie laminatów i materiałów typu HPL. Technologia kontaktowa umożliwia równomierne połączenie dużych powierzchni bez konieczności długotrwałego prasowania. Po prawidłowym odparowaniu nośnika i dociśnięciu elementów połączenie jest gotowe do dalszej obróbki niemal natychmiast.
Drugim istotnym obszarem jest produkcja mebli tapicerowanych. Łączenie pianek, tkanin, skór oraz elementów drewnianych wymaga spoiny, która będzie pracować razem z materiałem. Elastyczność kleju kontaktowego pozwala kompensować ruchy wynikające z codziennego użytkowania mebla, co w tym przypadku ma znacznie większe znaczenie niż sama wytrzymałość na zerwanie.
Kleje kontaktowe znajdują również zastosowanie w pracach montażowych i półmontażowych, gdzie elementy muszą zostać połączone gwałtownie i precyzyjnie, bez możliwości stosowania długiego docisku. W produkcji seryjnej pozwala to zachować płynność pracy i ograniczyć przestoje.
Tak więc, tam, gdzie adekwatności klejów kontaktowych są dobrze dopasowane do procesu, potrafią znacząco uprościć produkcję i poprawić jej powtarzalność.
Najczęstsze błędy przy stosowaniu klejów kontaktowych w produkcji mebli
Problemy związane z klejami kontaktowymi rzadko wynikają z jakości samego produktu. Zdecydowanie częściej są efektem drobnych odchyleń w procesie, które z czasem zaczynają się kumulować. Technologia ta jest szybka i skuteczna, ale wymaga konsekwencji i stabilnych warunków pracy.
Jednym z najczęściej spotykanych błędów jest nieprawidłowy moment łączenia elementów. Zbyt wczesne zestawienie powierzchni prowadzi do osłabienia spoiny, natomiast zbyt długie oczekiwanie powoduje utratę adekwatności kontaktowych. W praktyce choćby niewielkie różnice czasowe potrafią decydować o trwałości połączenia.
Problemy pojawiają się również przy nierównomiernej aplikacji kleju. Zbyt cienka warstwa nie zapewnia odpowiedniej przyczepności, a zbyt gruba utrudnia prawidłowe odparowanie. W produkcji seryjnej istotną rolę odgrywa także stan narzędzi aplikacyjnych i powtarzalność sposobu nanoszenia kleju.
Znaczenie mają również warunki panujące w hali produkcyjnej oraz przygotowanie powierzchni. Kurz, pozostałości po obróbce czy niewłaściwa struktura podłoża ograniczają skuteczność klejenia. W przypadku klejów kontaktowych nie ma etapu, który pozwalałby skorygować błędy po połączeniu elementów.
Jak podkreślają specjaliści branżowi, w wielu przypadkach reklamacje przypisywane klejom kontaktowym mają swoje źródło w drobnych zmianach procesu, które nie zostały zauważone na etapie produkcji. Stabilność technologii okazuje się więc często ważniejsza niż sama zmiana produktu.
Jak dobrać klej kontaktowy do realnych warunków produkcji mebli?
Dobór kleju kontaktowego warto traktować jako element całej technologii produkcji, a nie pojedynczą decyzję materiałową. najważniejsze znaczenie ma sposób organizacji pracy, powtarzalność procesu oraz rola, jaką klejone połączenie ma pełnić w gotowym meblu.
W zakładach nastawionych na szybkie tempo produkcji istotna jest możliwość płynnego przechodzenia między kolejnymi etapami bez dodatkowych operacji. W procesach opartych na dłuższych seriach większą wagę przykłada się do przewidywalności zachowania kleju i stabilności parametrów pracy.
Istotne jest także przeznaczenie gotowego wyrobu. Inne wymagania stawia się połączeniom intensywnie eksploatowanym, a inne elementom o charakterze wykończeniowym lub montażowym. Klej dobrany „na zapas” często prowadzi do niepotrzebnego komplikowania procesu, zamiast jego uproszczenia. Jak wskazują specjaliści z branży stolarskiej i meblarskiej:
„W praktyce przemysłowej kleje dobiera się nie tylko pod kątem materiału, ale także wymagań eksploatacyjnych. W zależności od zastosowania mogą być one przeznaczone do łączenia tworzyw sztucznych, konstrukcji odpornych na wilgoć lub ogień, a także produktów drewnianych, takich jak schody, ławki czy drzwi.” (cytat ze strony: https://meblopol.pl/).
Oznacza to, iż dobór kleju kontaktowego powinien wynikać z realnych warunków pracy, a nie wyłącznie z parametrów technicznych produktu. Najlepsze efekty przynosi dopasowanie kleju do istniejącego procesu, zamiast dostosowywania procesu do konkretnego rozwiązania materiałowego.
Kleje kontaktowe są w meblarstwie narzędziem do konkretnych zadań, a nie rozwiązaniem uniwersalnym. Ich skuteczność wynika przede wszystkim z dopasowania do procesu, materiałów i organizacji pracy. Gdy technologia klejenia jest spójna i dobrze przemyślana, klej przestaje być elementem problematycznym, a staje się stabilnym wsparciem codziennej produkcji.
