Na pomoc jeżom. Projekt licealistów z Rudy Śląskiej zwyciężył w tegorocznej edycji programu „Re:Akcja”

Licealiści z Rudy Śląskiej na podium. Pomogli jeżom z Mikołowa

Główny laur tegorocznej edycji programu „Re:Akcja” trafił do uczniów z III Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej. Ich projekt „Dzień Jeża III” idealnie połączył teorię z praktyką. Zespół postawił sobie za cel nie tylko edukowanie rówieśników i dorosłych z zakresu ochrony dzikiej przyrody, ale też realne działanie. Młodzież zorganizowała zbiórkę funduszy na rzecz Leśnego Pogotowia w Mikołowie. Jak podkreślał Piotr, współautor nagrodzonego projektu, w tej edycji zebrano ponad 13 tysięcy złotych, a w sumie, przez wszystkie trzy lata, przekazano do Leśnego Pogotowia ponad 30 tysięcy złotych.

– Realizacja tego projektu, w tym organizacja zbiórki pieniędzy do puszek i ogrom formalności, była dużym wyzwaniem dla takich osób jak my, zwykłych uczniów liceum. Dlatego nawiązaliśmy współpracę z taką organizacją jak Aktywni My i Leśnym Pogotowiem w Mikołowie. Ta kooperacja naprawdę wiele nam dała, dzięki otwartości oraz wsparciu merytorycznemu – mówił Szymon, członek zwycięskiej grupy.

Jeżom grozi wyginięcie

Fot. Pexels

Choć jeże są jednymi z najbardziej rozpoznawalnych dzikich zwierząt w Polsce, ich populacja od lat maleje. W 2024 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) zaktualizowała swoją Czerwoną Księgę Gatunków Zagrożonych, klasyfikując jeża europejskiego i jeża zachodniego jako gatunki bliskie zagrożenia. A do tego stanu przyczynia się konsekwentny zanik naturalnych siedlisk, stosowanie chemii ogrodowej, intensywne koszenie terenów zielonych oraz wypalanie traw.

Co więcej, jeże są jednymi z najczęstszych ofiar kolizji z samochodami, co podkreślał Bartek z zespołu projektowego Dzień Jeża a także dodał, że: Część maluchów rodzi się zbyt późno, przez co nie nadążają nabrać tkanki tłuszczowej przed zimą i bez pomocy specjalnych ośrodków nie mają szans na przetrwanie. Dlatego, zdecydowaliśmy się pomóc. W social mediach pokazywaliśmy filmiki o tym, jak np. zrobić domek dla jeża w ogrodzie. Zaprosiliśmy też do szkoły leśnika, a w domu kultury zorganizowaliśmy bal dla przedszkolaków. Uczyliśmy dzieciaki, jak pomóc i co zrobić, kiedy spotkają ranne zwierzę.

Do tego projekt inspirował i rozprawiał się z mitami: Warto wiedzieć, iż jeże w rzeczywistości nie jedzą jabłek! Większość ludzi tak myśli, bo tak są te zwierzęta przedstawiane często w bajkach – dodał Paweł.

Jeżowa edukacja

Właśnie dlatego działania edukacyjne skierowane do – szczególnie najmłodszych – mają dziś ogromne znaczenie.

– W trosce o planetę potrzebujemy wszystkich rąk na pokładzie – zarówno tych dużych, systemowych, jak i tych codziennych, które z pozoru drobne, potrafią zsumować się do dużego łącznego efektu. Program “Re:Akcja”, realizowany z Lidl Polska, daje młodym ludziom przestrzeń, by działać lokalnie, uczyć innych i inspirować do zmian. To nie tylko projekty o środowisku, to lekcje odpowiedzialności i współpracy, które zostają na całe życie – podkreśla Paula Bruszewska, prezeska Fundacji Zwolnieni z Teorii.

Zwycięski zespół już planuje kontynuację projektu, co zapowiedział Szymon, kolejny członek jeżowej ekipy: – Za nami już trzy edycje, ale na pewno będą kolejne. Z każdym rokiem odkrywamy nowe możliwości i idzie nam to coraz lepiej. Chcemy docierać do coraz szerszego grona odbiorców. Skoro udał nam się bal charytatywny dla najmłodszych, to chcemy to powtórzyć. Planujemy też wyjść z wykładami leśników poza mury naszej szkoły i zorganizować je w innych placówkach w okolicy.

Młodzi ludzie coraz bardziej świadomi ekologicznie

Według raportu przygotowanego przez Capgemini i UNICEF¹, polska młodzież należy do najbardziej świadomych i zaangażowanych ekologicznie na świecie. Aż 93% młodych Polaków i Polek deklaruje chęć rozmowy z lokalnymi liderami o działaniach na rzecz klimatu, a 76% chce pracować w zawodach związanych z ochroną środowiska. Te dane to jasny sygnał – młode pokolenie w Polsce pragnie być aktywnym uczestnikiem zielonej transformacji – tu i teraz.

– W Lidl Polska od lat konsekwentnie realizujemy strategię CSR opartą m.in. na poszanowaniu bioróżnorodności, a edukacja i kooperacja są dla nas kluczowe. Dlatego już po raz szósty wraz z Fundacją Zwolnieni z Teorii wspieramy pomysły młodych ludzi. Tegoroczna edycja programu „Re:Akcja” przerosła nasze oczekiwania. Kreatywność i determinacja finalistów, a szczególnie autorów projektu „Dzień Jeża III”, pokazują, iż młodzi nie czekają na zmiany – oni je po prostu wprowadzają. Jesteśmy dumni, iż możemy napędzać taką energię i wspierać talenty, które dbają o przyszłość naszej planety – mówi Aleksandra Robaszkiewicz, Dyrektorka ds. Relacji Korporacyjnych w Lidl Polska.

Zwycięski projekt wyróżniał się nie tylko wysokim poziomem merytorycznym, ale przede wszystkim autentycznym zaangażowaniem społecznym.

– Jeśli miałbym coś poradzić innym, to do takiego projektu warto zebrać ekipę dobrych znajomych, z którymi świetnie się rozumiecie. A po drugie: rozejrzyjcie się po swojej okolicy, zobaczcie, kto naprawdę potrzebuje pomocy i na to przeznaczcie swoją energię – radził Maks z projektu Dzień Jeża III.

Wielki Finał Olimpiady Zwolnieni z Teorii, połączony z podsumowaniem i wręczeniem nagród, odbył się 28 maja 2026 roku. Tegoroczny nabór do programu przyniósł rekordowe zainteresowanie – zgłoszono aż 94 projekty, czyli o 30 więcej niż w roku ubiegłym. Lidl Polska współpracuje z Fundacją Zwolnieni z Teorii już od sześciu lat. Efektem jest program „Re:Akcja”, czyli wspólna inicjatywa, która nagradza najlepsze młodzieżowe projekty związane z ochroną środowiska, klimatu i bioróżnorodności. Co więcej, wspieranie takich inicjatyw pozwala młodym ludziom rozwijać najważniejsze na rynku pracy umiejętności: pracę w grupie, odpowiedzialność za projekt i poczucie sprawczości.