Nowe zasady kontroli zwolnień lekarskich. Zmiany wejdą w życie etapami

Fot. iStock

ZUS zapowiada istotne zmiany w zasadach kontroli zwolnień lekarskich. Nowe przepisy będą wdrażane stopniowo – część z nich zacznie obowiązywać już kilka miesięcy po ogłoszeniu ustawy, a najbardziej kontrowersyjne rozwiązania wejdą w życie dopiero w 2027 roku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował o terminach wejścia w życie zmian wprowadzonych nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podpisaną 7 stycznia przez prezydenta. Po 14 dniach od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące kontroli schematy orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zwolnień lekarskich. ZUS zyska m.in. prawo do kontrolowania zwolnień z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny oraz do żądania od ubezpieczonych dodatkowych wyjaśnień.

Po trzech miesiącach od ogłoszenia ustawy wejdą w życie nowe zasady kontroli wykorzystywania L4. Zarówno ZUS, jak i pracodawcy będą mogli sprawdzać, czy zwolnienia są wykorzystywane zgodnie z ich celem, również po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. Kontrolerzy uzyskają prawo do legitymowania kontrolowanych osób, wstępu do miejsca pobytu oraz pozyskiwania informacji od pracownika, pracodawcy i lekarza prowadzącego.

Nowe przepisy doprecyzowują także, kiedy ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego. przez cały czas będzie to miało miejsce w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w czasie zwolnienia, ale także przy podejmowaniu aktywności niezgodnej z celem leczenia. W ustawie pojawią się definicje pracy zarobkowej oraz działań utrudniających rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego i sytuacji incydentalnych.

Od 2027 roku wejdą w życie przepisy umożliwiające pracę u jednego pracodawcy przy jednoczesnym korzystaniu ze zwolnienia w innym miejscu, o ile charakter pracy na to pozwala. Zmiany obejmą także organizację orzecznictwa w ZUS, w tym możliwość e-wizyt, jednoosobowe wydawanie orzeczeń oraz szersze uprawnienia lekarzy, pielęgniarek i fizjoterapeutów uczestniczących w procesie orzekania.