6 godzin temu
Polskie firmy tworzące oprogramowanie odbudowują przychody po okresie spowolnienia, jednak rosnąca presja na rentowność skłania je do poszukiwania nowych modeli biznesowych, opartych na specjalizacji, doradztwie technologicznym i własnych rozwiązaniach.
Przez lata rozwój polskich software house’ów napędzał popyt na usługi programistyczne, szczególnie ze strony zagranicznych przedsiębiorstw. Dostępność wykwalifikowanych specjalistów i konkurencyjne koszty pozwalały skutecznie rywalizować z zachodnimi dostawcami. Spowolnienie inwestycji technologicznych w latach 2023–2024 ograniczyło jednak przewidywalność zamówień i zwiększyło znaczenie efektywności operacyjnej. Firmy, których przychody zależały głównie od liczby zatrudnionych programistów, musiały dostosować się do bardziej wymagającego rynku.
Skalę zmiany ilustrują dane Just Join IT. W 2022 roku portal opublikował 175,6 tys. ofert pracy, w 2024 roku 99,4 tys., a w 2025 roku blisko 111 tys. Statystyki dotyczą rekrutacji w całym sektorze IT, dlatego nie odzwierciedlają bezpośrednio wartości kontraktów programistycznych. Potwierdzają jednak wyraźne osłabienie wcześniejszej presji na rozbudowę zespołów.
Rynek rośnie, ale korzyści rozkładają się nierównomiernie
Analiza SH Advisory, obejmująca wyniki finansowe 1121 polskich software house’ów, wskazuje na poprawę koniunktury w 2025 roku. Przychody zwiększyło 68 proc. badanych przedsiębiorstw, a zysk netto poprawiło 58 proc. Łączna sprzedaż wzrosła o 9,5 proc., natomiast zysk netto o 21,7 proc.
Za tymi wynikami kryją się znaczne różnice. Mediana marży netto wyniosła około 4,9 proc., pozostając zbliżona do poziomu z poprzedniego roku. Firmy osiągające od 20 do 100 mln zł rocznych przychodów zwiększały sprzedaż o ponad 12 proc., podczas gdy w grupie 177 najmniejszych podmiotów, o przychodach poniżej 10 mln zł, średni spadek wyniósł 20,7 proc.
Badanie opiera się na danych finansowych, ale nie stanowi reprezentatywnego obrazu całej branży. Wyniki wskazują przede wszystkim na zróżnicowaną zdolność przedsiębiorstw do wykorzystywania poprawy popytu.
Jeszcze ciekawsze są różnice między specjalizacjami. W grupie 400 firm zakwalifikowanych do kategorii produktów średnie przychody wzrosły o 13,7 proc., a zyski o 49,2 proc. W segmencie body leasingu sprzedaż zwiększyła się o 5,4 proc., przy jednoczesnym spadku zysków o 2,1 proc.
Kategorie częściowo się nakładają, więc wyniki nie przesądzają o przewadze konkretnego modelu. Sugerują jednak, iż rozwijanie własnych technologii i kompetencji specjalistycznych może sprzyjać większej elastyczności cenowej niż działalność skoncentrowana na udostępnianiu zespołów.
Od dostawcy programistów do partnera technologicznego
Zmianę podejścia dobrze ilustruje strategia Spyrosoft na lata 2026–2028. Spółka zamierza rozwijać działalność w kierunku doradztwa i integracji technologicznej, rozszerzając kompetencje branżowe oraz portfolio własnych rozwiązań. Większą rolę mają odgrywać kompleksowe projekty, obejmujące projektowanie, wdrożenie i rozwój systemów.
W pierwszej połowie 2026 roku przychody grupy wzrosły o 12,1 proc., do 324,7 mln zł, a EBITDA zwiększyła się o 32,6 proc. Jednocześnie zysk netto poprawił się jedynie o 0,9 proc. Przejęcia amerykańskiego Carimus i niemieckiego MD Consulting odpowiadały za około 14,5 mln zł przychodów półrocza.
Dywersyfikacja przyniosła również wymierny efekt operacyjny. Spadek sprzedaży w segmencie mediów i rozrywki został zrekompensowany wzrostem w innych sektorach, między innymi ochronie zdrowia, motoryzacji i elektromobilności. Wyniki potwierdzają zdolność grupy do równoważenia zmian popytu, choć na ocenę rentowności nowej strategii pozostało za wcześnie.
Alternatywną drogę rozwija Software Mansion, inwestujący w produkty takie jak Radon IDE i Fishjam. W 2025 roku skonsolidowane przychody spółki wzrosły o 18,25 proc., do blisko 118 mln zł, natomiast zysk netto spadł o 28,9 proc. Po wyłączeniu wpływu przychodów ze sprzedaży tokenów Starknet spadek wyniósł 10,3 proc.
Przypadek ten pokazuje, iż wzrost sprzedaży i rozwijanie własnych technologii nie muszą natychmiast poprawiać rentowności. Komercjalizacja produktów wymaga nakładów i czasu, a ich finansowa skuteczność powinna być oceniana oddzielnie od działalności usługowej.
Sztuczna inteligencja zmienia ekonomię projektów
Dodatkową zmienną staje się automatyzacja programowania. Według badania Google DORA 2025, przeprowadzonego wśród blisko 5 tys. specjalistów technologicznych na świecie, 90 proc. respondentów korzystało z AI w pracy, a ponad 80 proc. deklarowało wzrost produktywności.
Badacze zaobserwowali jednak również związek intensywniejszego wykorzystania AI z większą niestabilnością wdrożeń. Późniejsze analizy DORA wskazują, iż czas zaoszczędzony podczas generowania kodu bywa przeznaczany na jego kontrolę i weryfikację. Przyspieszenie pojedynczego etapu nie gwarantuje więc proporcjonalnego obniżenia kosztów całego projektu.
Automatyzacja może stopniowo zmieniać sposób wyceny usług programistycznych. Rozliczenia godzinowe pozostają użyteczne w projektach o zmiennym zakresie, ale większa produktywność narzędzi zwiększa zainteresowanie kosztami i rezultatami całego wdrożenia. Przeniesienie części ryzyka na dostawcę wymaga z kolei precyzyjniejszego definiowania wymagań, odpowiedzialności i kryteriów odbioru.
Nowa konkurencja o wartość projektu
Zmiana modeli biznesowych wpływa również na sposób wyboru dostawców. Rosnącego znaczenia nabierają kompetencje integracyjne, jakość dokumentacji, warunki utrzymania systemu oraz możliwość jego dalszego rozwoju. Własne komponenty mogą skracać czas realizacji, ale wymagają także oceny zależności licencyjnych i kosztów ewentualnej zmiany wykonawcy.
Dla polskich software house’ów specjalizacja otwiera możliwość budowania trwalszych relacji i lepiej zróżnicowanej oferty. Jednocześnie zwiększa wymagania kapitałowe, organizacyjne i kompetencyjne.
O powodzeniu tej transformacji rozstrzygną powtarzalność zamówień, struktura przychodów oraz rentowność projektów. Wartość firmy programistycznej coraz trudniej będzie oceniać wyłącznie przez wielkość jej zespołu. Znacznie więcej powie zdolność do realizowania złożonych przedsięwzięć przy przewidywalnych kosztach i odpowiedzialności za rezultat.
