Pracodawcy apelują o dialog i zmiany w ustawie o PIP

Siedem organizacji pracodawców, Business Centre Club, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Konfederacja Lewiatan, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Polskie Towarzystwo Gospodarcze, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców i Związek Rzemiosła Polskiego, przedstawiło wspólne stanowisko do nowej wersji projektu o PIP.

Doceniamy wprowadzenie rozwiązań, które modyfikują część mechanizmów dotyczących nowych uprawnień PIP w zakresie przekształcania umów, w tym propozycje ograniczenia natychmiastowych skutków decyzji, ograniczenia skutków decyzji wstecz czy wprowadzenia instytucji polecenia poprzedzającej wydanie decyzji – napisali pracodawcy.

Przypominamy jednak, iż nad procedowaną ustawą ciążyć będą wątpliwości dotyczące zgodności jej postanowień z Konstytucją RP. W projekcie nie wyeliminowano regulacji, które wciąż budzą kontrowersje natury prawnej.

Zgodnie z projektem inspektor PIP wciąż będzie mógł samodzielnie wydawać decyzje przekształcające umowy cywilnoprawne w umowy o pracę, w tym określać warunki umowy o pracę takie jak miejsce pracy, rodzaj wykonywanej pracy, rodzaj umowy czy wynagrodzenie. Przeniesienie na poziom decyzji administracyjnej kwestii związanych z kształtowaniem treści umowy o pracę to najważniejsze zastrzeżenie przedsiębiorców.

Jeżeli celem nowelizacji jest rzeczywiście „poprawa sytuacji osób wykonujących pracę zarobkową”, to całkowicie nieuzasadnione i niezrozumiałe jest pominięcie stanowiska stron umowy cywilnoprawnej, a w szczególności osoby zatrudnionej. Brak uwzględnienia opinii osoby współpracującej w procedurze reklasyfikacji stosunku prawnego czy brak pozostawienia stronom kwestii ustalenia warunków współpracy w ramach umowy o pracę, nie tylko nie służy jej interesom, ale może stanowić naruszenie jej praw.

Wprowadzone do projektu mechanizmy takie jak czasowe ograniczenie skutków decyzji, ograniczenie jej natychmiastowej wykonalności mogą stanowić krok w kierunku zabezpieczenia interesów obu stron umowy cywilnoprawnej. W naszej ocenie nie rozwiązują jednak kluczowych wątpliwości związanych z administracyjnym trybem ingerencji w stosunki zatrudnienia, w szczególności w kontekście ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Szereg postanowień projektu budzi wątpliwości bądź nie odzwierciedla przedstawionego w uzasadnieniu celu poszczególnych rozwiązań prawnych. Dotyczy to m.in. instytucji polecenia, która powinna służyć nie tylko nakazaniu dokonania przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę, ale również modyfikacji funkcjonowania umowy cywilnoprawnej w celu zapewnienia możliwości prawidłowego kontynuowania stosowania takiej umowy. Regulacja przyszłej ustawy powinna tę kwestię określać jednoznacznie.

Krytycznie oceniamy propozycję regulacji dotyczącą zarządzenia GIP, które określi wytyczne zawierające kryteria oceny okoliczności faktycznych stosowane przez Państwową Inspekcję Pracy przy ustalaniu istnienia stosunku pracy. Zarządzenie jest aktem wewnętrznym, a wprowadzenie zobowiązania do wydania takiego zarządzenia w ustawie może prowadzić do szeregu wątpliwości i kontrowersji w przyszłości co do jego znaczenia i skutków.

Dodatkowej refleksji wymaga również praktyczna wykonalność niektórych proponowanych rozwiązań oraz realność okresu dostosowawczego, w sytuacjach wymagających pogłębionej analizy stanu faktycznego i wykładni przepisów

Jeżeli prace nad projektem ustawy byłyby kontynuowane, to nowe rozwiązania powinny obowiązywać najwcześniej od 1 stycznia 2027 roku.

Reprezentatywne organizacje pracodawców stoją na stanowisku, iż skuteczne porządkowanie rynku pracy wymaga rozwiązań systemowych, opartych na dialogu społecznym i przewidywalnych regułach prawnych. Jesteśmy gotowi do konstruktywnej współpracy z rządem nad rozwiązaniami, które będą jednocześnie sprzyjać ochronie pracowników i stabilnemu rozwojowi przedsiębiorstw.

Konfederacja Lewiatan