2 godzin temu
Luka płacowa między kobietami a mężczyznami jest zróżnicowana w zależności od branży, ale istotne różnice w wynagrodzeniach występują także w ramach tych samych zawodów. Jednym z czynników może być sposób przyznawania premii i nagród. W 77 proc. analizowanych grup zawodowych mężczyźni mają wyższy udział premii i nagród w całkowitym wynagrodzeniu niż kobiety – informuje Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego.
Luka płacowa różni się w zależności od branży
Skala luki płacowej między kobietami a mężczyznami jest zróżnicowana w zależności od branży zatrudnienia. Największe różnice występowały w branży finansowej i ubezpieczeniowej, gdzie mężczyźni zarabiają o niemal 29 proc. więcej niż kobiety. Wysoką lukę odnotowano również w IT i telekomunikacji, gdzie wynosi ona 22 proc., oraz w górnictwie – 20 proc.
Na drugim biegunie znajduje się budownictwo. W tej branży kobiety zarabiają o 37 proc. więcej od mężczyzn.
Chociaż w państwach Unii Europejskiej obserwowany jest wyższy poziom luki płacowej niż w Polsce, wzorzec zróżnicowania luki pomiędzy branżami jest taki sam jak w Polsce. Sugeruje to, iż nie mamy do czynienia z lokalną anomalią, ale ze strukturalnym mechanizmem wspólnym dla rynków pracy o podobnej organizacji.
Kobiety rzadziej zajmują najwyżej opłacane stanowiska
Obserwowana luka między wynagrodzeniami kobiet i mężczyzn może być częściowo wyjaśniona faktem, iż kobiety rzadziej zajmują wysokopłatne stanowiska.
Dane GUS dotyczące zatrudnienia w firmach prywatnych zatrudniających powyżej 50 pracowników wskazują, iż kobiety zajmują 42 proc. stanowisk kierowniczych o najwyższych wynagrodzeniach.
Jednak różnice w wynagrodzeniach na korzyść mężczyzn występują również na tych samych stanowiskach i w tych samych zawodach. Co istotne, poziom obserwowanej luki płacowej rośnie wraz z poziomem zajmowanego stanowiska i przeciętną wartością wynagrodzenia.
Premie i nagrody zwiększają różnice w wynagrodzeniach
Różnice w wielkości wynagrodzeń między kobietami a mężczyznami mogą częściowo być wytłumaczone poprzez sposób ustalania poszczególnych komponentów wynagrodzeń.
Rozbicie wynagrodzeń na komponenty stałe, czyli płacę zasadniczą i trzynaste wynagrodzenie, oraz komponenty zmienne, takie jak premie i nagrody, nadgodziny, honoraria i udział w zyskach, pokazuje istotne różnice międzypłciowe.
Porównanie udziału komponentów stałych i zmiennych wśród 164 grup zawodowych pokazuje, iż w 77 proc. wszystkich analizowanych zawodów mężczyźni mają wyższy udział premii i nagród w całkowitym wynagrodzeniu niż kobiety wykonujące te same zawody. W 60 proc. zawodów mężczyźni mają również wyższy udział nadgodzin.
Kobiety z kolei w zdecydowanej większości zawodów mają wyższy udział płacy zasadniczej. Dotyczy to 68 proc. analizowanych przypadków.
Luka płacowa występuje także w tych samych zawodach
Co istotne, przedstawione dane dotyczą wąsko zdefiniowanych zawodów, a więc pozwalają na porównanie kobiet i mężczyzn wykonujących niemal identyczne prace i mających w teorii taką samą szansę bycia objętym systemem premiowym.
Może to oznaczać, iż albo więcej mężczyzn niż kobiet pracujących w poszczególnych zawodach otrzymuje premie i nagrody, albo przyznawane im premie i nagrody mają wyższą wartość niż te przyznawane kobietom.
Trudno jednoznacznie rozstrzygnąć, który z tych dwóch mechanizmów dominuje. Dane GUS pokazują bowiem jedynie zagregowany udział premii w całkowitym wynagrodzeniu, a nie liczbę osób je otrzymujących ani rozkład wysokości przyznawanych świadczeń.
Sposób przyznawania premii może mieć znaczenie dla luki płacowej
Niezależnie od tego, który wariant przeważa, już sam fakt, iż różnica utrzymuje się w ramach tego samego, wąsko zdefiniowanego zawodu, wskazuje, iż to nie odmienne stanowiska czy zakres obowiązków, ale mechanizmy występujące już na etapie przyznawania premii w obrębie identycznej pracy odpowiadają za obserwowaną lukę.
Źródło: Tygodnik Gospodarczy PIE/Paula Kukołowicz
To też może Cię zainteresować:
Kwestia jawności wynagrodzeń dzieli pracowników. Badanie PIE
