2 godzin temu
Płaca minimalna wyznacza ramy dla całego rynku pracy. Jej wysokość ustala się w oparciu o prognozy gospodarcze, a każda podwyżka automatycznie wpływa na stawki godzinowe, dodatki do wynagrodzeń i część świadczeń, które są z nią powiązane. W ostatnich latach jej tempo wzrostu wyraźnie przyspieszyło, a grupa osób zarabiających najniższą krajową systematycznie się powiększa. To sprawia, iż granica 5 tys. zł brutto jest dziś bliżej niż kiedykolwiek.
REKLAMA
Zobacz wideo Wendzikowska mówi o kasie z Instagrama. Porównała to do zarobków z telewizji
Jak ustala się wysokość płacy minimalnej? Tak zmieniała się na przestrzeni lat
Płaca minimalna nie jest ustalana "z kapelusza". Co roku rząd bierze pod uwagę średnie wynagrodzenie w kraju, inflację oraz sytuację budżetu. W praktyce kwota ta stanowi określony procent przeciętnej pensji. Tak wyglądało to w ostatnich latach.
W 2023 roku minimalna wynosiła 3490 zł brutto od stycznia (ok. 2709 zł netto) oraz 3600 zł brutto od lipca (ok. 2784 zł netto).
W 2024 roku było to 4242 zł brutto od stycznia (ok. 3222 zł netto) i 4300 zł brutto od lipca (ok. 3261 zł netto).
W 2025 roku ustalono ją na poziomie 4666 zł brutto, co dawało ok. 3511 zł netto.
W 2026 roku, minimalna wynosi 4806 zł brutto, czyli ok. 3606 zł "na rękę".
W tym czasie minimalna coraz bardziej zbliżała się do przeciętnego wynagrodzenia. W 2023 roku stanowiła około połowy średniej krajowej, w 2024 roku przekroczyła 52 proc., a w 2025 roku sięgnęła około 52,7 proc. Trend utrzymuje się także w 2026 roku. Oznacza to, iż najniższa krajowa rosła szybciej niż typowa pensja w gospodarce.
Dodatkowo Polska powinna wdrożyć unijną dyrektywę dotyczącą tzw. adekwatnych wynagrodzeń minimalnych. Chodzi o powiązanie najniższej krajowej z poziomem średnich zarobków, np. 50 proc. średniej płacy albo 60 proc. mediany wynagrodzeń, czyli kwoty, powyżej i poniżej której zarabia połowa pracowników.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej proponuje ustalenie progu na poziomie 55 proc. prognozowanej średniej krajowej. Ministerstwo Finansów uważa, iż obecne zasady są wystarczające. Spór dotyczy również tego, czy premie i nagrody powinny być wliczane do minimalnej pensji. Ich wyłączenie oznaczałoby wyższe koszty zatrudnienia dla firm.
Pensja minimalna, zdjęcie ilustracyjneFot. Przemek Wierzchowski / Agencja Wyborcza.pl
Jaka będzie najniższa krajowa w 2027 roku? Minimalna przekroczy 5 tys. zł brutto
choćby bez zmian w przepisach minimalna będzie rosła wraz ze średnim wynagrodzeniem. Jak wylicza "Fakt", najniższa krajowa w 2027 roku może wynieść 5103 zł brutto (ok. 3810 zł netto). W 2028 roku - 5420 zł brutto (ok. 4025 zł netto), a w 2029 roku 5747 zł brutto (ok. 4248 zł netto). To wariant przy utrzymaniu obecnego poziomu około 51 proc. średniej płacy.
Wyższy próg oznaczałby jeszcze szybszy wzrost. Dla pracowników to większe dochody, dla firm - większe obciążenia. Organizacje pracodawców ostrzegają, iż zbyt dynamiczne podwyżki mogą być trudne do udźwignięcia dla mniejszych przedsiębiorstw. Związki zawodowe odpowiadają, iż wyższa minimalna zwiększa siłę zakupową gospodarstw domowych.
Eksperci rynku pracy wskazują również na efekt uboczny: zmniejszanie się różnic płacowych. Gdy minimalna rośnie szybko, osoby z doświadczeniem zaczynają zarabiać kilka więcej niż nowi pracownicy. To uruchamia presję na podnoszenie wynagrodzeń w całej firmie. Dlatego przekroczenie 5 tys. zł to nie tylko symbol, ale realna zmiana dla całego rynku. Ile wynosi twoje miesięczne wynagrodzenie brutto? Zapraszamy do udziału w sondzie oraz do komentowania.
