4 godzin temu
Rada Przedsiębiorczości, forum współpracy przedstawicieli 9 największych organizacji reprezentujących przedsiębiorców i pracodawców w Polsce, przedstawiła stanowisko w sprawie pierwszych skutków obowiązywania nowych przepisów.
Od 8 lipca 2026 r. przyznały one Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) uprawnienie do przekształcania – w drodze decyzji administracyjnej – umów cywilnoprawnych w stosunek pracy.
-
Ostrzeżenia środowiska pracodawców nie były przesadą
Już na etapie prac legislacyjnych środowisko pracodawców konsekwentnie wskazywało, iż przeniesienie kwalifikacji stosunku prawnego z sądu do postępowania administracyjnego rodzi poważne ryzyko dla pewności prawa i dla stabilności legalnych, elastycznych form współpracy. Podnosiliśmy, iż narzędzie tak szerokie w praktyce dotknie nie tych podmiotów, które nadużywają umów cywilnoprawnych, ale przedsiębiorców działających w dobrej wierze, u których forma współpracy jest świadomym i zgodnym z prawem wyborem stron. Te zastrzeżenia były podstawą negatywnej oceny pierwotnego projektu.
-
Obawy zaczynają się materializować
- Pierwsze tygodnie obowiązywania ustawy potwierdzają te obawy. Przedmiotem skoordynowanego postępowania organów kontrolnych stał się podmiot, który zapewniał wysokie standardy współpracy i który sam, w toku prac nad regulacją pracy platformowej, zabiegał o systemowe i przewidywalne rozwiązania; co najistotniejsze w przypadku którego wcześniejsze kontrole nie wykazały nieprawidłowości w kwestionowanym dziś modelu. Zmiana modelu współpracy, wokół której toczy się postępowanie, była zaplanowaną wcześniej decyzją biznesową, zgodną z obowiązującymi przepisami a nie reakcją na czynności kontrolne. Trudno o wyraźniejszą ilustrację problemu.
- Ponadto odgórne inicjowanie kontroli w stosunku do firm przeprowadzających zmiany organizacyjne i biznesowe musi rodzić zastrzeżenia i obawy. Zobowiązywanie Państwowej Inspekcji Pracy, podlegającej Sejmowi RP, przez resort pracy do przeprowadzenia kontroli we wskazanych podmiotach tylko potwierdza wcześniejsze obawy przedsiębiorców co do przyznawania władczych uprawnień PIP.
- Działania kontrolne powinny być prowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami, z poszanowaniem zasady bezstronności i domniemania działania zgodnego z prawem. Równie odpowiedzialna powinna być komunikacja przedstawicieli instytucji publicznych. Wypowiedzi poprzedzające zakończenie kontroli lub przesądzające o jej wynikach mogą negatywnie wpływać na reputację kontrolowanego przedsiębiorstwa, jego relacje z pracownikami i partnerami biznesowymi, a w konsekwencji także na jego sytuację ekonomiczną.
-
Skutki dla gospodarki
Administracyjna reklasyfikacja umów w obszarze zatrudnienia, oparta na niejasnych zasadach działania organów, wprowadza do obrotu gospodarczego trwałą niepewność. Uderza w przewidywalność prowadzenia działalności, zniechęca do inwestycji i w konsekwencji zagraża miejscom pracy oraz stabilności całych łańcuchów współpracy. Nowe uprawnienia PIP rodzą efekt mrożący w postaci obawy przedsiębiorców przed zatrudnianiem kolejnych osób i ograniczają elastyczność polskiego rynku. Osłabia to pozycję polskich przedsiębiorstw w konkurencji międzynarodowej, szczególnie w sektorze nowoczesnych usług i technologii, a to one powinny być podstawą rozwoju naszej gospodarki.
-
Wezwanie do zmiany przepisów
Rada Przedsiębiorczości wzywa Radę Ministrów i Parlament do pilnej dyskusji w sprawie zmian przepisów, które:
- przywrócą zasadę generalną przyznającą sądowi pracy rolę organu rozstrzygającego spory co do istnienia stosunku pracy, ograniczając decyzję administracyjną do przypadków oczywistych;
- wyłączą stosowanie sankcji wobec podmiotów działających w dobrej wierze, w szczególności potwierdzonych wcześniejszymi pozytywnymi wynikami kontroli;
- zapewnią apolityczności Państwowej Inspekcji Pracy we współpracy z partnerami społecznymi;
- zapewnią spójność z wdrażaną dyrektywą o pracy platformowej, tak aby przepisy krajowe nie zaostrzały ram unijnych w sposób godzący w konkurencyjność polskich firm.
Rada Przedsiębiorczości deklaruje pełną gotowość do udziału w pracach nad tymi zmianami.
Obecnie Radzie przewodniczy Konfederacja Lewiatan. Członkowie: ABSL, Business Centre Club, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Konfederacja Lewiatan, Krajowa Izba Gospodarcza, Polska Rada Biznesu, Pracodawcy RP, Związek Banków Polskich, Związek Rzemiosła Polskiego.
