7 godzin temu
Poprzez konkurs „Uczenie się przez całe życie – rozwój oferty uczelni” Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) chce zainspirować szkoły wyższe do podejmowania działań, które umożliwią osobom dorosłym podnoszenie lub uzupełnianie swoich kwalifikacji lub kompetencji, zgodnie z oczekiwaniami pracodawców i rynku pracy.
– Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS), instrument Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, służy do inwestowania w ludzi. Stawia m.in. na zwiększanie skuteczności systemów kształcenia i szkolenia oraz ich lepsze powiązanie z zapotrzebowaniem na pracowników dobrze przygotowanych do realizacji swoich zadań – mówi prof. Jerzy Małachowski, dyr. NCBR.
Celem konkursu jest budowanie i wzmacnianie potencjału uczelni, aby mogły promować ideę uczenia się przez całe życie
– Zaangażowanie edukacyjne dorosłych przekłada się na szereg korzyści dla nich samych i dla efektywności pracy, jaką wykonują. Dlatego celem naszego konkursu jest budowanie i wzmacnianie potencjału uczelni, aby mogły promować ideę uczenia się przez całe życie. Dopasowanie oferty dydaktycznej szkół wyższych w tym zakresie do oczekiwań pracodawców oraz kształcenie kadr na potrzeby zielonej i cyfrowej gospodarki stanowią klucz do osiągnięcia tego celu. Bardzo ważne jest dla nas, aby działania zaplanowane w projektach i ich rezultaty miały trwały charakter i przyniosły długofalowy, korzystny efekt. Przewidujemy, iż skorzysta z nich co najmniej kilkanaście tysięcy osób – dodaje.
Reskilling i kompetencje przyszłości
Systematyczne uzupełnianie kompetencji poprzez różne formy dokształcania stało się koniecznością, nie tylko dla osobistego rozwoju zawodowego, ale także dla funkcjonowania gospodarki i społeczeństwa. Tymczasem według raportu Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego z badania PIAAC 2023, Polska należy do państw o relatywnie niskim uczestnictwie dorosłych w zorganizowanej edukacji formalnej i pozaformalnej, kształtującym się na poziomie około 21-24 proc. w ciągu roku, podczas gdy średnia OECD to około 40 proc.
W odpowiedzi na to wyzwanie, wsparcie w konkursie NCBR mogą otrzymać projekty wspierające ideę uczenia się przez całe życie, obejmujące działania mające na celu dostosowanie kwalifikacji lub kompetencji osób dorosłych do potrzeb i oczekiwań pracodawców i rynku pracy – przekwalifikowania się (reskilling), wypełnienia luk w umiejętnościach (skills gap) poprzez opracowanie programów i realizację działań dydaktycznych, np. kursów, szkoleń, warsztatów z wykorzystaniem przede wszystkim potencjału dydaktycznego uczelni. Projekty mogą również obejmować uruchamianie i realizację kształcenia specjalistycznego na 5. poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK).
Edukacja bez metryki
Kwalifikacje lub kompetencje, które osoby dorosłe będą mogły nabyć lub podnieść w danym projekcie, uczelnie określą w oparciu o własną diagnozę. Zostanie ona przeprowadzona przez każdego z wnioskodawców na podstawie aktualnych powszechnie dostępnych analiz, analiz własnych, strategii lub opracowań dotyczących luk kompetencyjnych w odniesieniu do potrzeb rynku pracy i gospodarki. Do przygotowania diagnozy można korzystać z raportów tematycznych, szczególnie uwzględniających tzw. kompetencje przyszłości dla rynku pracy, np. wspierające cyfrową i zieloną gospodarkę (np. analizy regionalne, badania Bilansu Kapitału Ludzkiego, rekomendacje rad sektorowych ds. kompetencji). Dokument ten zostanie przedstawiony jako obowiązkowy załącznik do wniosku o dofinansowanie.
Kto może uczestniczyć w projektach? Grupę docelową stanowią osoby pełnoletnie, które potrzebują dodatkowych kompetencji lub kwalifikacji. W przypadku osób powyżej 64. roku życia, dodatkowym warunkiem udziału jest aktywność zawodowa w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie. Mieści się w tym m.in. prowadzenie własnej działalności gospodarczej lub rolniczej, bycie wspólnikiem spółki cywilnej lub spółki prawa handlowego, zatrudnienie na umowę o pracę czy umowę zlecenie. Warunek ten spełniają również osoby zarejestrowane w urzędzie pracy jako osoby poszukujące zatrudnienia.
Od diagnozy do działania
W konkursie „Uczenie się przez całe życie – rozwój oferty uczelni” wnioski należy składać za pośrednictwem systemu SOWA EFS od 7 kwietnia do 29 czerwca 2026 r.
Uczelnie mogą realizować projekty samodzielnie lub w partnerstwie, np. z inną uczelnią, o ile znajduje to uzasadnienie merytoryczne i przełoży się na wartość dodaną w odniesieniu do planowanych rezultatów. Maksymalna wartość projektu to 4 mln zł, a dofinansowanie może sięgać do 97 proc. Beneficjenci będą więc zobowiązani do wniesienia niewielkiego wkładu własnego. Okres realizacji projektów nie może wykroczyć poza 30 września 2029 r.
Nowa dynamika w edukacji dorosłych. Przykład z Wrocławia
To już kolejne działanie, jakie dzięki zaangażowaniu szkół wyższych z całego kraju podjęło Narodowe Centrum Badań i Rozwoju dla propagowania idei uczenia się przez całe życie, wykorzystując w tym celu środki z programu FERS. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu (UEW) w partnerstwie z Dolnośląskimi Pracodawcami realizuje jeden z 35 projektów wybranych w konkursie „Rozwój kwalifikacji i kompetencji osób dorosłych”.
Projekt „Program Rozwoju Kompetencji Osób Dorosłych – K(A)FE”, dofinansowany kwotą ponad 7,1 mln zł, powstał jako odpowiedź na wyraźną lukę w kształceniu dorosłych. Jego pomysłodawczyni, profesor w Katedrze Zaawansowanych Badań w Zarządzaniu i dyrektor Centrum Projektowania Innowacyjnych Rozwiązań DT HUB, jest przekonana, iż edukacja dorosłych nie musi oznaczać długich kursów i odkładanych „na później” planów rozwoju. Przeciwnie: może być jednocześnie elastyczna, angażująca i skuteczna, a uczelnia może być ważnym partnerem w tym procesie.
KompendiUM. Przykład z Łodzi
Uniwersytet Medyczny w Łodzi (UMED) już ponad 17 lat realizuje projekty dofinansowane ze źródeł zewnętrznych, w tym funduszy strukturalnych. Ich tematyka jest bardzo zróżnicowana. Projekt „«KompendiUM» – wysokospecjalistyczny program rozwoju kompetencji osób dorosłych w obszarach strategicznych” uzyskał 4,6 mln zł dofinansowania z programu FERS. Jakie są źródła tego pomysłu? – Dokładamy wszelkich starań, aby posiadana wiedza, kompetencje i doświadczenie mogły służyć i wspierać rozwój każdego, kto tę wiedzę i kompetencje chce pozyskiwać i dzięki temu realizować swój rozwój – mówi Jarosław Horodecki, dyr. Centrum Obsługi Projektów i Strategii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
Głównym celem projektu „KompendiUM” jest podniesienie – w obszarach kluczowych – kompetencji i kwalifikacji personelu medycznego
Przygotowując wniosek o dofinansowanie, UMED przeprowadził szereg analiz i ankiet. Zespół projektowy zebrał dane z raportów dotyczących rozwoju kompetencji grupy, do której chciał dotrzeć ze swoją ofertą. Z badań jasno wynika, iż dla rozwoju zawodowego kadry medyczne potrzebują stałego uzupełniania kompetencji i kwalifikacji, czemu towarzyszą takie wyzwania, jak np. krzyżowanie się kompetencji, czyli proces łączenia, nakładania lub przesuwania zadań między różnymi zawodami. Głównym celem projektu „KompendiUM” jest podniesienie – w obszarach kluczowych – kompetencji i kwalifikacji personelu medycznego, kadry akademickiej, diagnostów laboratoryjnych, kadry zarządzającej jednostkami ochrony zdrowia, a także innych zainteresowanych.
