Rynek pracy: czas na realną inkluzywność. Raport Fundacji Integralia

2 godzin temu

Ponad milion osób z niepełnosprawnościami w Polsce pozostaje poza rynkiem pracy, mimo iż posiadają kompetencje i kwalifikacje. Najnowszy raport „Milion niewykorzystanych talentów 2026” przygotowany przez Fundacja Integralia to jedna z najbardziej kompleksowych analiz sytuacji tej grupy zawodowej. Publikacja oparta na twardych danych pokazuje realną lukę zatrudnieniową i wskazuje konkretne rozwiązania dla pracodawców.

1,06 mln osób z niepełnosprawnościami poza rynkiem pracy

Autorzy raportu Fundacji Grupy ERGO Hestia Integralia zespoili dane z kluczowych instytucji publicznych, m.in. Główny Urząd Statystyczny (Narodowy Spis Powszechny, BAEL), Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tak szerokie ujęcie pozwoliło na stworzenie rzetelnej diagnozy rynku pracy.

Wskaźnik aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami w Polsce wynosi 33,1 proc., podczas gdy w całym społeczeństwie – 73,4 proc. Oznacza to, iż aż 1,06 mln osób pozostaje poza zatrudnieniem.

Jak podkreśla Artur Borowiński, Prezes ERGO Hestii:
– Ten temat jest zbyt rzadko poruszany w strategiach polskich firm. A przecież liczby wyraźnie wskazują, jak duży potencjał czeka na pracodawców, którzy zdecydują się na włączanie do organizacji osób z niepełnosprawnościami.

ERGO Hestia wpisała zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami bezpośrednio w swoją strategię biznesową. W Grupie pracuje w tej chwili ponad 150 osób z niepełnosprawnościami wśród niemal 3 400 pracowników, z czego około 70 proc. zajmuje stanowiska specjalistyczne i menedżerskie. To najwyższy odsetek w polskim sektorze finansowym.

Najczęstsze bariery w zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami

Raport „Milion niewykorzystanych talentów 2026” identyfikuje tzw. „siedem grzechów głównych” pracodawców – najczęstsze błędy blokujące otwarcie rynku pracy. Wśród nich znajdują się:

nieświadome uprzedzenia,
obawy przed kosztami dostosowań stanowisk,
przekonanie o niższej produktywności,
brak wiedzy o dostępnych narzędziach wsparcia.

Publikacja obala również popularne stereotypy. Aż 89,9 proc. aktywnych zawodowo osób z niepełnosprawnościami ma umiarkowany lub lekki stopień niepełnosprawności. Jedynie 7–10 proc. osób z ograniczeniami w poruszaniu się to użytkownicy wózków. W większości przypadków wystarczają ergonomiczne dostosowania stanowiska pracy, a nie kosztowne przebudowy biur.

Jak zaznacza Dagmara Senda, przedstawicielka Zarządu Fundacji Integralia:
– Nasz raport uczciwie diagnozuje sytuację, ale przede wszystkim daje proste rozwiązania, które mogą pomóc każdemu menedżerowi zrobić pierwszy krok. Wyłączmy myślenie kategoriami litości czy pomocy. Rozmawiajmy o korzyściach ekonomicznych i kompetencjach.

Kompas dla pracodawców – konkretne rozwiązania i dobre praktyki

Raport nie ogranicza się do analizy danych. Zawiera także „Kompas dla pracodawców” – praktyczny przewodnik prezentujący sprawdzone narzędzia i przykłady wdrożeń w dużych organizacjach działających w Polsce, takich jak Accenture Polska, Santander Bank Polska, mBank czy Amazon.

Autorzy podkreślają, iż najważniejsze znaczenie ma odpowiednio zaprojektowany proces rekrutacji, onboarding oraz kultura organizacyjna oparta na dostępności i równości szans.

Luka zatrudnienia a kryzys demograficzny w Polsce

Wnioski z raportu należy analizować w kontekście zmian demograficznych. Polska notuje najszybszy spadek populacji produkcyjnej w Unii Europejskiej – do 2035 roku liczba osób w wieku produkcyjnym ma zmniejszyć się o 2,1 mln (12,6 proc.).

Jednocześnie luka zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w Polsce wynosi 40 punktów procentowych wobec średniej unijnej na poziomie 20 punktów procentowych. Zmniejszenie tej różnicy do średniej UE oznaczałoby potencjał około 170 tys. dodatkowych pracowników.

W realiach niedoboru kadr aktywizacja tej grupy przestaje być wyłącznie elementem polityki CSR. Staje się strategiczną decyzją biznesową, wpływającą na konkurencyjność i stabilność organizacji.

Neuroróżnorodność i dostępność jako przewaga konkurencyjna

Raport zwraca także uwagę na rosnące znaczenie neuroróżnorodności w zespołach. Różnice poznawcze wpływają na styl pracy, komunikację i proces podejmowania decyzji, ale przy odpowiednim zarządzaniu stają się źródłem innowacyjności.

Publikacja podkreśla, iż dostępność nie powinna być traktowana jako jednorazowy projekt, ale jako element długofalowej strategii. Firmy, które potrafią tworzyć środowisko pracy otwarte na różnorodność, skuteczniej wykorzystują potencjał pracowników i budują odporność organizacyjną.

Pełny raport „Milion niewykorzystanych talentów 2026” dostępny jest bezpłatnie na stronie raportu.