Średnia emerytura w Polsce po waloryzacji. Jak wypada na tle Europy Zachodniej?

Według najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych instytucja obsługuje 6411,8 tys. emerytów. Kwota przeciętnego świadczenia wypłaconego za marzec 2026 roku wyniosła 4 509,64 zł brutto. To oznacza wzrost o ponad 274,17 zł względem grudnia 2025 roku, kiedy wysokość świadczenia wynosiła 4 235,47 zł.

Waloryzacja emerytur poprawiła sytuację seniorów?

Waloryzacja to coroczny, ustawowy mechanizm zabezpieczający sytuację materialną seniorów przy rosnącej inflacji. Zgodnie z art. 88-89 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS: "Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym"

Oczekiwana podwyżka następuje zawsze od 1 marca i jest przyznawana z urzędu, co oznacza, iż seniorzy nie muszą w tym celu składać żadnych wniosków.

ZOBACZ: ZUS odmawia renty. Wiemy, ile wniosków odrzucają urzędnicy

W 2026 roku wskaźnik waloryzacji wyniósł 105,3 proc. Jest to podwyżka o 5,3 proc. Warto zaznaczyć, iż im wyższe świadczenie bazowe, tym większy jego wzrost po waloryzacji. Oznacza to, iż osoby z wyższymi emeryturami zyskują kwotowo więcej niż te z najniższymi.

Jak powodzi się emerytom za granicą?

Z danych Eurostatu wynika, iż wydatki na emerytury stanowiły w 2023 roku 12,3 proc. PKB Unii Europejskiej. Jak natomiast wyglądają przeciętne emerytury brutto w Europie? Jak podaje Euronews, zgodnie z najnowszymi danymi z końcówki 2025 r., w 2023 r. średnia roczna kwota wyniosła w UE 17 321 euro, co odpowiada 1443 euro brutto miesięcznie (około 6000 zł).

Szczegółowe porównanie emerytur między krajami może być jednak trudne, ponieważ systemy emerytalne znacząco się różnią. Mimo to, zgodnie z danymi niemieckim portalu ZDF, przeciętne świadczenia kształtują się następująco:

• Austria - dla mężczyzn około 2400 euro, (10 800 zł) a dla kobiet 1700 euro (7100 zł) - świadczenie wypłacane 14 razy w roku

• Francja - 1 666 euro (7000 zł) brutto miesięcznie (dane za 2023 r.)

• Niemcy - ok. 1 400 euro dla mężczyzn (5880 zł) i ok. 940 euro dla kobiet (3940 zł)

W przypadku Wielkiej Brytanii maksymalna pełna emerytura państwowa wynosi ok. 1 108 euro miesięcznie (4600 zł), jednak jak zaznacza ZDF, kwota ta "nie jest uznawana za wystarczającą".

ZOBACZ: 14. emerytura po waloryzacji 2026. Część seniorów będzie mocno rozczarowana

Jak wypada Polska na tle tych krajów? Polskie emerytury stanowią coraz mniejszą część ostatnich zarobków. Stopa zastąpienia, czyli stosunek emerytury do wcześniejszego wynagrodzenia, spadła z 52,5 proc. w 2014 roku do 42,4 proc. w 2020 roku. Według ekspertyzy Instytutu Emerytalnego z 2021 roku osoby odchodzące z rynku pracy w najbliższych latach mogą liczyć na świadczenie poniżej 40 proc. ostatniej pensji. Dla porównania, średnia stopa zastąpienia w całej Unii Europejskiej w 2023 roku wynosiła 58 proc.

Bibliografia:

1. Kolek, A., Sobolewski, O. (2021). Stopa zastąpienia – czy Polska spełnia standardy Międzynarodowej Organizacji Pracy? Instytut Emerytalny.
2. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118 ze zm.; t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)
3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych. (2026). Informacja o wybranych świadczeniach pieniężnych. Warszawa. Marzec 2026 r.

WIDEO: Więcej niż apteka. "Szczerze o pieniądzach" odc. 326