Jolanta Roszczyk

Trochę wspomnień…

To już 10 lat! Dokładnie 15 stycznia 2026 r mija 10 lat od wejścia w życie Ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. Jednak prace koncepcyjne, analizy i konsultacje z partnerami społecznymi rozpoczęły się dużo wcześniej. istotną rolę w przygotowaniu Krajowych Ram Kwalifikacji (KRK) odegrały liczne konferencje i debaty organizowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) i Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.

System certyfikacji zawodu księgowego opracowany i realizowany w SKwP idealnie wpisywał się w koncepcje KRK: posiadał cztery poziomy zaawansowania zawodowego (od księgowego po dyplomowanego księgowego), opis efektów kształcenia (wiedza, umiejętności, kompetencje społeczne), system zapewnienia jakości kształcenia oraz opierał się na międzynarodowych regulacjach – Międzynarodowych Standardach Edukacyjnych opracowanych przez Międzynarodową Federację Księgowych (IFAC), której SKwP jest członkiem od ponad 30 lat. SKwP jako przedstawiciel środowiska księgowych oraz lider w kształceniu kadr finansowo-księgowych posiadało doświadczenie, potencjał i zasoby do opracowania standardów kwalifikacji zawodów związanych z rachunkowością. Początkowo

SKwP brało aktywny udział w projektach, debatach i konsultacjach społecznych, a następnie, po wejściu w życie ustawy o ZSK, zespół ekspertów SKwP przystąpił do prac nad opisami kwalifikacji, które miały zostać włączone do ZSK.

Co daje ZSK?

Rozwiązanie polegające na odniesieniu systemów kształcenia poszczególnych państw do Europejskiej Ramy Kwalifikacji (ERK) daje możliwość porównywania poszczególnych kwalifikacji. Przyjęte ujednolicone ramy to niewątpliwie korzyści dla rynku pracy i systemu edukacji, sprzyjające mobilności pracowników oraz uczeniu się przez całe życie. Opis kwalifikacji w postaci efektów uczenia się jest czytelny dla pracodawców i ma dla nich wymiar praktyczny.

ZSK ułatwia potwierdzanie i zdobywanie kolejnych kwalifikacji w różny sposób, nie tylko poprzez edukację formalną (szkoła, uczelnia), ale również poprzez edukację pozaformalną (kursy, szkolenia, warsztaty) czy nieformalną (w życiu codziennym, w pracy).

Jakość w ZSK

Jakość w ZSK jest na pierwszym miejscu, a to dzięki wypracowanym standardom i procedurom walidacji oraz monitoringowi instytucji uprawnionymi do ich nadawania. Instytucje Certyfikujące (IC) odgrywają kluczową rolę w systemie potwierdzania kwalifikacji oraz certyfikowania i mają bezpośredni wpływ na jakość, powodzenie i wiarygodność systemu. To IC przeprowadzają walidacje oraz wystawiają certyfikaty potwierdzające nabycie odpowiednich kwalifikacji. Rzetelność tych procesów to swego rodzaju gwarancja dla pracodawców, iż osoby legitymujące się danym certyfikatem posiadają odpowiednią wiedzę, umiejętności i kompetencje. Dlatego tak ważne jest przeprowadzanie walidacji w ściśle określony sposób, przez odpowiednie osoby i z zachowaniem konkretnych warunków organizacyjnych i materialnych.

Ponieważ proces certyfikacji wymaga zapewnienia bezstronności, rzetelności i poufności walidacji, przestrzegania zasad wewnętrznego systemu zapewniania jakości i poddawania się okresowym ewaluacjom wewnętrznym, instytucje certyfikujące są nadzorowane przez adekwatne ministerstwa oraz monitorowane przez podmiot zewnętrznego zapewnienia jakości (PZZJ).

Na jakość i przejrzystość systemu ma również wpływ przyjazna dla użytkownika strona internetowa poświęcona ZSK, która dziś jest wizytówką systemu. To tam w przystępny sposób omawia się możliwości, kierunki i stopnie rozwoju zawodowego. Należy również wspomnieć o bogatej literaturze przedmiotu mającej znaczący wpływ na promocję i upowszechnianie ZSK oraz idei uczenia się przez całe życie.

ZSK – perspektywy rozwoju

Stowarzyszenie Księgowych w Polsce z uwagą obserwuje możliwości zdobywania nowych kwalifikacji. Wspiera i kibicuje wszelkim działaniom IBE PIB i MEN promującym system, ponieważ wspierana przez ZSK idea uczenia się przez całe życie jest szczególnie bliska i ważna dla wszystkich księgowego, a tym samym dla SKwP. Nowe wymagania związane z automatyzacją, sztuczną inteligencją, digitalizacją, a przede wszystkim zmieniającymi się przepisami wymagają od księgowych – ale nie tylko – bieżącej aktualizacji wiedzy, ciągłego doskonalenia się czy zdobywania nowych kwalifikacji, również tych z obszarów kompetencji miękkich.

SKwP wprowadziło do ZSK pięć kwalifikacji z obszaru rachunkowości oraz kadr i płac, dla których Stowarzyszenie uzyskało uprawnienia IC. Podzielając prezentowane przez ZSK podejście do zdobywania nowych kompetencji oraz stawiając na rozwój innowacyjnych form edukacji w obszarze zainteresowań księgowych, SKwP planuje wprowadzić do systemu nowe kwalifikacje, będące uzupełnieniem lub rozszerzeniem już istniejących. Jesteśmy przekonani o słuszności systemu, który poprzez ujednolicony opis kwalifikacji, czytelny i spójny przekaz już dziś przynosi korzyści dla rynku pracy i systemu edukacji. Dekadę temu czuliśmy niepewność co do rynkowej akceptacji nowego podejścia do zdobywania kwalifikacji. Dziś można stwierdzić, iż decyzja o włączeniu się SKwP do ZSK była trafna. Jesteśmy przekonani, iż certyfikaty ZSK będą coraz bardziej rozpoznawalne wśród pracodawców.

Kwalifikacje wolnorynkowe włączone do ZSK z inicjatywy SKwP

• Wspomaganie obsługi procesów księgowych – 3 poziom PRK
• Obsługa procesów księgowych – 4 poziom PRK
• Zarządzanie procesami księgowymi – 6 poziom PRK
• Zarządzanie procesami płacowymi – 6 poziom PRK
• Zarządzanie obsługą spraw kadrowych – 5 poziom PRK

Liczba wydanych certyfikatów ZSK przez SKwP (stan na grudzień 2025 r.)

Posłuchaj podcastu z udziałem pana prof. Stanisława Hońko, prezesa Stowarzyszenia Księgowych w Polsce
Drabinka rozwoju dla księgowych

Artykuły w Kwartalniku ZSK 4/2025 o instytucjach certyfikujących:

Ilona Abramowicz – 10 lat ZSK w praktyce: doświadczenia instytucji certyfikującej w branży handlowej

Jolanta Roszczyk – Stowarzyszenie Księgowych w Polsce w działaniach ZSK

Dominika Brożek – Kwalifikacje w Związku Harcerstwa Polskiego, czyli sprawności na całe życie