22 godzin temu
Przerwa od mediów społecznościowych może korzystnie wpływać na samopoczucie. Potwierdzają to wyniki eksperymentu przeprowadzonego w Stanach Zjednoczonych z udziałem ponad 35 tys. użytkowników Facebooka i Instagrama.
Badania zrealizowano w 2020 roku, a ich wyniki dotyczące dobrostanu psychicznego opublikowano w listopadzie 2026 roku.
Czy kilka tygodni bez Facebooka lub Instagrama może poprawić samopoczucie? Na to pytanie postanowił odpowiedzieć międzynarodowy zespół badaczy, który przeprowadził dwa równoległe eksperymenty w ramach projektu US 2020 Facebook and Instagram Election Study.
Było to wspólne przedsięwzięcie naukowców z amerykańskich uczelni i ośrodków badawczych oraz zespołu badawczego Meta, właściciela Facebooka i Instagrama. Koszty realizacji projektu pokryła Meta.
Jak wybrano uczestników?
Rekrutację przeprowadzono bezpośrednio za pośrednictwem Facebooka i Instagrama. Meta wylosowała warstwowo użytkowników zamieszkałych w Stanach Zjednoczonych, którzy ukończyli 18 lat i zalogowali się na swoje konto przynajmniej raz w ciągu poprzedniego miesiąca.
Od 31 sierpnia do 12 września 2020 roku na górze aktualności wybranych użytkowników wyświetlano zaproszenia do udziału w badaniu. W Facebooku otrzymało je około 10,6 mln osób, a w Instagramie około 2,6 mln.
Osoby, które kliknęły zaproszenie, otrzymywały informacje o eksperymencie i pytano je, czy byłyby gotowe zrezygnować z korzystania z danej platformy na tydzień za 25 dolarów albo na sześć tygodni za 150 dolarów.
Zainteresowani udziałem i akceptujący warunki byli kierowani do National Opinion Research Center (NORC) przy University of Chicago. Ośrodek ten odpowiadał za przeprowadzenie ankiet wstępnych i końcowych.
Ostatecznie do podstawowej próby analitycznej zakwalifikowano 19 857 użytkowników Facebooka i 15 585 użytkowników Instagrama. Wymagano od nich między innymi korzystania z badanej platformy przez co najmniej 15 minut dziennie przed rozpoczęciem eksperymentu. Łącznie było to 35 442 uczestników.
Ankiety początkowe przeprowadzono między 8 a 21 września 2020 roku, a końcowe między 4 a 18 listopada.
Sześć tygodni bez mediów społecznościowych
Po zakończeniu ankiet wstępnych uczestników losowo przydzielono do dwóch grup. Pierwsza, obejmująca 27 proc. próby, otrzymała propozycję 150 dolarów za niekorzystanie z wybranej platformy przez sześć tygodni. Pozostałym uczestnikom zaoferowano 25 dolarów za tygodniową przerwę.
Dezaktywację kont rozpoczęto 23 września 2020 roku. Konta grupy kontrolnej zostały ponownie aktywowane 30 września, natomiast konta osób objętych sześciotygodniową przerwą – 4 listopada.
Badacze analizowali między innymi poczucie szczęścia, objawy depresyjne i poziom lęku. Na podstawie odpowiedzi uczestników opracowali wspólny wskaźnik dobrostanu emocjonalnego.
Projekt uzyskał zgodę komisji etycznej National Opinion Research Center. Wśród autorów znaleźli się przedstawiciele Stanford University, Massachusetts Institute of Technology, University of Chicago i innych uczelni, a także pracownicy Meta.
Autorzy akademiccy zachowali kontrolę nad decyzjami dotyczącymi analizy danych i treścią publikacji. Meta nie miała prawa zablokować opublikowania wyników. Zgodnie z oświadczeniem autorów koszty badania sfinansowała Meta, ale naukowcy akademiccy ani ich macierzyste instytucje nie otrzymali za udział w projekcie wynagrodzenia od firmy.
Poprawa samopoczucia
Wyniki pokazały, iż osoby, które przez sześć tygodni nie korzystały z Facebooka, uzyskały poprawę wskaźnika dobrostanu emocjonalnego o 0,060 odchylenia standardowego w porównaniu z grupą kontrolną.
W przypadku Instagrama poprawa wyniosła 0,041 odchylenia standardowego.
Dodatkowe analizy uwzględniające wiek i płeć uczestników wykazały, iż korzystniejszy efekt przerwy od Facebooka zaobserwowano przede wszystkim u osób powyżej 35. roku życia. W przypadku Instagrama poprawa była najbardziej widoczna wśród kobiet poniżej 25 lat.
Eksperyment z 2020 roku, publikacja z 2026 roku
Wyniki dotyczące wpływu dezaktywacji kont na stan emocjonalny użytkowników opublikowano w listopadzie 2026 roku w czasopiśmie *American Economic Journal: Economic Policy*. Artykuł nosi tytuł „The Effect of Deactivating Facebook and Instagram on Users’ Emotional State”.
Jego autorami są Hunt Allcott, Matthew Gentzkow, Benjamin Wittenbrink, Winter Mason, Arjun Wilkins, Natalie Jomini Stroud i Joshua A. Tucker, a także US 2020 Facebook and Instagram Election Study Collective.
Wcześniejsza wersja opracowania została opublikowana w kwietniu 2025 roku jako dokument roboczy National Bureau of Economic Research (NBER).
Wyniki eksperymentu pokazują, iż kilkutygodniowa przerwa od dwóch popularnych platform społecznościowych może przynieść poprawę samopoczucia. Badanie dostarcza obszernego materiału empirycznego do dyskusji o wpływie mediów społecznościowych na kondycję emocjonalną ich użytkowników.
→ I.R. Parchatkiewicz
4.11.2026
• foto: Freepik / GT
• więcej tekstów autora: > tutaj
