Elżbieta Margas Dzwonnik

Szkoła taka jak inne

Przed wdrożeniem rozwiązań opartych na ZSK kształcenie zawodowe w technikum miało charakter stabilny, jednak ograniczony pod względem elastyczności i zdolności reagowania na zmieniające się potrzeby rynku pracy. Jako szkoła zlokalizowana w regionie o dużym natężeniu ruchu turystycznego technikum od wielu lat oferowało naukę w zawodach ściśle związanych z charakterem działalności lokalnych firm. Uczniowie szkoły mieli możliwość uzyskania tytułu zawodowego technika hotelarstwa lub technika żywienia i usług gastronomicznych. Ci z nich, którym zależało na nabyciu dodatkowych kompetencji, musieli korzystać z pozaszkolnych form kształcenia, ale często napotykali bariery finansowe i organizacyjne. kooperacja szkoły z otoczeniem społeczno-gospodarczym nie miała w pełni systemowego charakteru, co utrudniało bieżące dostosowywanie oferty edukacyjnej szkoły do oczekiwań pracodawców.

Brakowało również rozwiązań umożliwiających formalne potwierdzanie efektów uczenia się zdobytych poza edukacją formalną, co ograniczało przejrzystość i porównywalność kompetencji absolwentów. Osoba koordynująca kształcenie zawodowe koncentrowała się przede wszystkim na organizacji procesu dydaktycznego w ramach obowiązujących programów nauczania, z ograniczonym wpływem na systemowe rozwiązania w zakresie walidacji i certyfikacji kompetencji.

Zmiana modelu kształcenia zawodowego szkoły

Wdrożenie rozwiązań wynikających z funkcjonowania ZSK, w tym włączenie wielu kwalifikacji wolnorynkowych do oferty edukacyjnej, przyniosło istotną zmianę modelu kształcenia zawodowego. Kluczowym elementem tej transformacji było ukierunkowanie procesu nauczania na efekty uczenia się oraz umożliwienie uczniom zdobywania i walidowania dodatkowych kwalifikacji już w trakcie nauki w szkole.

Istotna zmiana dotyczyła również roli osoby koordynującej kształcenie zawodowe, która – wychodząc poza tradycyjne ramy funkcjonowania szkoły – podjęła działania na rzecz stworzenia zaplecza instytucjonalnego umożliwiającego walidację i certyfikację kwalifikacji. Efektem było założenie własnej firmy szkoleniowo-egzaminacyjnej oraz uzyskanie uprawnień instytucji certyfikującej w obszarze kwalifikacji wolnorynkowej związanej z branżą HGT (hotelarstwo gastronomia turystyka).

Zastosowanie ZSK pozwoliło lepiej dopasować treści kształcenia do aktualnych potrzeb rynku pracy, zwiększyć przejrzystość i wiarygodność uzyskiwanych kompetencji oraz zaszczepić u uczniów ideę uczenia się przez całe życie (ang. lifelong learning, LLL). W praktyce oznacza to możliwość organizowania zajęć przygotowujących do uzyskania dodatkowych kwalifikacji zarówno w ramach zajęć obowiązkowych, jak i dodatkowych, a także dostęp do realizowanego lokalnie procesu walidacji. Choć w szkolnej ofercie wykorzystano już 11 kwalifikacji wolnorynkowych, największą popularnością cieszą się wśród uczniów kwalifikacje: Przygotowywanie i podawanie kawy i napojów kawowych, Przygotowanie deserów restauracyjnych, Przygotowanie i serwowanie sushi i sashimi, Przygotowanie i wypiekanie pizzy oraz Planowanie i realizowanie usług konferencyjnych.

Szkoła jako aktywny partner lokalnej gospodarki

Obecnie Technikum w Zespole Szkół nr 1 we Władysławowie funkcjonuje jako nowoczesna i elastyczna instytucja edukacyjna, która w sposób systemowy wykorzystuje narzędzia ZSK. Oferta szkoły została znacząco poszerzona – uczniowie mogą zdobywać dodatkowe, certyfikowane kwalifikacje już w toku nauki, co przekłada się na lepsze przygotowanie absolwentów do wejścia na rynek pracy.

Kluczowym elementem obecnego modelu jest ścisłe powiązanie działalności szkoły z funkcjonowaniem instytucji certyfikującej prowadzonej przez osobę koordynującą kształcenie zawodowe. Dzięki temu uczniowie uzyskali realny dostęp do procesu walidacji i certyfikacji kompetencji w swoim najbliższym środowisku edukacyjnym, bez konieczności korzystania z oferty odległych ośrodków.

Transformacja ta ma również wymiar przywódczy – pokazuje, iż aktywna postawa lidera edukacyjnego łączącego doświadczenie szkolne z działalnością rynkową może istotnie przyspieszyć proces dostosowywania kształcenia zawodowego do realiów gospodarki. Dzięki temu szkoła zyskała nie tylko przewagę konkurencyjną, ale także wzmocniła swoją pozycję jako ośrodek innowacji w edukacji zawodowej.

Artykuły w Kwartalniku z działu ZSK w praktyce (o kształceniu zawodowym i doradztwie zawodowym), w tym historie sukcesów:

Jolanta Agnieszka Opaluch – Jak zmieniają się potrzeby w kształceniu zawodowym i jaka jest rola ZSK w tym procesie?

Elżbieta Margas Dzwonnik – Transformacja szkolnego kształcenia zawodowego dzięki ZSK

Małgorzata Szymaniuk-Kruk – Konkursy „Szkoła mistrzów i Mistrzyń branż”