Bank Anglii: AI nie oznacza wcale wzrostu produktywności

Według najnowszego raportu Banku Anglii coraz bardziej rosnąca obecność technologii sztucznej inteligencji w brytyjskich firmach przynosi im znikomy wzrost produktywności.

Jak wskazały dane z raportu w ciągu ostatnich trzech lat sztuczna inteligencja przyczyniła się do wzrostu produktywności w Wielkiej Brytanii o około 0,5%. Łącznie, licząc od 2024 roku, przełożyło się to na wzrost produktywności o dodatkowe 0,1-0,2 punktu procentowego.

Tymczasem raporty firm wprowadzających AI do przedsiębiorstw brytyjskich mówiły o „możliwym 20% wzroście produktywności w ciągu trzech pierwszych lat po pełnym zaadaptowaniu tej technologii”.

„Inwestycje w sztuczną inteligencję wydają się w pewnym stopniu wspierać obecny popyt, jednak jak dotąd istnieją jedynie dowody na umiarkowany wzrost produktywności w Wielkiej Brytanii wynikający z zastosowania tej technologii” – stwierdził bank w raporcie.

Co ciekawe, choćby w branżach, które intensywnie korzystają z AI – informacji i komunikacji – co prawda wzrost produktywności odnotowano, ale przez cały czas nie przekracza ona średnich wskazań sprzed pandemii.

Oczywiście sztuczna inteligencja ma przy tym spory wpływ na brytyjską gospodarkę, bowiem jak wynika z raportu Banku Anglii od początku 2026 roku działania związane z AI odpowiadały za niespełna 20% wzrostu PKB. Tyle iż ten wpływ powstał na skutek wyższych obrotów i przychodów firm zajmujących się tworzeniem i wdrażaniem aplikacji i systemów sztucznej inteligencji, w firmach które ją zainstalowały był już niewielki.

„Dotychczasowy wkład sztucznej inteligencji we wzrost gospodarczy wydaje się odzwierciedlać raczej prace nad rozwojem i wdrażaniem technologii AI niż szersze korzyści płynące z jej powszechnego stosowania w gospodarce” – zauważa w raporcie, dodając, iż „zbyt duże znaczenie przypisuje się wdrażaniu sztucznej inteligencji”, kiedy mowa o zauważalnej ostatnio poprawie efektywności i produktywności brytyjskich firm. Postały one bowiem nie z AI, ale z restrukturyzacji firm tnących koszty i zmniejszających obsady pracownicze, przez co wydajność i produktywność na jednego zatrudnionego wzrosła. Tyle tylko, iż to powrót do stanu sprzed pandemii oraz reakcja na rosnące koszty zatrudnienia.

Ale co ciekawe, mimo alarmistycznych prognoz, iż sztuczna inteligencja doprowadzi do masowych zwolnień, firmy biorące udział w ankiecie Banku Anglii – Decision Maker Panel – nie odnotowały jak dotąd istotnego wpływu tej technologii na ogólny poziom zatrudnienia. Oczywiście odnotowano pewien wpływ na decyzje rekrutacji nowych pracowników, ale tylko w niektórych przypadkach, gdzie AI lepiej się sprawdza w wykonywaniu zadań rutynowych. Wtedy pracodawcy rzadziej decydują się na rekrutację nowych pracowników lub zastępowanie osób odchodzących z firmy.

Inne badania, jak choćby IDC i Gartner, opublikowane październiku br. wskazują, iż choć około 75% członków zarządów dużych firm i korporacji, nie tylko w Wlk. Brytanii, ale i w całej Zachodniej Europie oraz USA, oczekiwało, iż AI zwiększy produktywność i obniży koszty, to tylko 3% takich firm osiągnęło założone wskaźniki. Przy czym 38% już przekroczyło założone budżety na wdrożenie systemów i aplikacji AI, a łącznie 85% planuje w 2027 roku znacznie powiększenie wydatków na ten cel.

Jak stwierdziły serwisy Manager i The Register, lutowe badanie obejmujące blisko 6000 menedżerów wyższego szczebla wykazało, iż ponad 80% nie zauważyło żadnego istotnego wpływu AI ani na zatrudnienie, ani na produktywność. Co ciekawe, te rozbuchane wydatki przy niewielkich zyskach z AI zauważył też Międzynarodowy Fundusz Walutowy, który ostrzegł w połowie października, iż jeżeli obiecane zyski z inwestycji w AI się nie pojawią, może to negatywnie odbić się na inwestorach i w konsekwencji spowodować problemy w całej gospodarce.

Jeszcze w czerwcu br. podobne ostrzeżenie wystosował Bank Rozrachunków Międzynarodowych BIS porównując wprost obecne ogromne środki przeznaczane na inwestycje w AI i „bańką dotcomów” z przełomu XX i XXI wieku. Wielkie firmy przeznaczają bowiem duże kwoty na AI – zwłaszcza hyperskalerzy windujący popyt na układy pamięci i procesory przeznaczone dla centrów AI. Założenie, iż centra te przyniosą gigantyczne zyski, jak ostrzega BIS, „może być zbyt optymistyczne”.

Jednak wpływy AI jest już widoczny na gospodarkę Europy i USA. Według raportu Banku Anglii szybki wzrost popytu na produkty związane z AI – w tym układy pamięci – doprowadził już do wzrostu cen eksportowych w Chinach i innych gospodarkach azjatyckich, a to podniosło ceny importowe we wszystkich krajach rozwiniętych nie tylko w Wlk. Brytanii.

Oczywiście nie znaczy, iż sama technologia AI i jej wdrażanie jest z gruntu fałszerstwem, bowiem choćby z samego raportu wynika, iż firmy przewidują, iż w ciągu najbliższych trzech lat sztuczna inteligencja przyczyni się do wzrostu produktywności o około 0,9 punktu procentowego rocznie. Korzyści będą rozłożone mniej więcej równo stymulując większy wzrost produktywności przy mniejszym wzroście zatrudnienia. Jednak jak dotąd najlepiej zarabia się na wdrażaniu AI nie na korzystaniu z tej technologii.