I Forum Bezpieczeństwa Polski 2026: energia, finanse i odporność państwa

Wydarzenie zorganizowały Fundacja FAPA oraz Fundacja im. XBW Ignacego Krasickiego. Partnerem instytucjonalnym forum był Uniwersytet Warszawski, partnerem strategicznym Polska Spółka Gazownictwa, a partnerem wydarzenia Narodowy Bank Polski. Debaty prowadził zastępca redaktora naczelnego „Super Expressu” oraz szef „Super Biznesu” Hubert Biskupski.

Forum poświęcono dwóm obszarom, które mają bezpośredni wpływ na odporność państwa: bezpieczeństwu energetycznemu oraz bezpieczeństwu ekonomicznemu i finansowemu. Uczestnicy debat wskazywali, iż Polska potrzebuje nie tylko skutecznych decyzji na poziomie centralnym, ale także sprawnej infrastruktury, silnych instytucji, lokalnych źródeł energii i zaufania obywateli do państwa.

Energetyka i lokalna odporność

Pierwsza debata, zatytułowana „Bezpieczeństwo energetyczne a odnawialne źródła energii”, dotyczyła transformacji energetycznej, energetyki rozproszonej oraz modernizacji sieci. W panelu udział wzięli dr Marek Sawicki, Marszałek Senior Sejmu RP, Michał Szczerba, poseł do Parlamentu Europejskiego, dr Konrad Wojnarowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii, Józef Matysiak, Zastępca Prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Remigiusz Adamiak, Dyrektor Departamentu Strategii PSG.

W dyskusji podkreślano, iż bezpieczeństwo energetyczne nie może opierać się wyłącznie na dużych, scentralizowanych źródłach. Ważnym elementem systemu powinny być także rozwiązania lokalne, wykorzystujące potencjał samorządów, rolnictwa i przedsiębiorstw.

Dużo miejsca poświęcono biogazowi i biometanowi. Uczestnicy debaty wskazywali, iż mogą one pełnić rolę stabilizującą, szczególnie w zestawieniu ze źródłami zależnymi od warunków pogodowych. Dr Marek Sawicki zwracał uwagę, iż Polska powinna wzmacniać autonomię energetyczną na poziomie lokalnym, a powiaty mogłyby w przyszłości w większym stopniu korzystać z własnych źródeł energii.

Dr Konrad Wojnarowski podkreślał, iż strategia energetyczna państwa musi być oparta na kilku filarach. Odnawialne źródła energii pozostają ważne, ale wymagają stabilizacji. Dlatego w debacie pojawiły się również energetyka jądrowa, gaz oraz konieczność rozbudowy infrastruktury przesyłowej.

Eksperci zwracali też uwagę na znaczenie zasobów wodnych. Wskazywali, iż bezpieczeństwo energetyczne i gospodarcze coraz mocniej łączy się z dostępem do wody, a brak odpowiedniej strategii w tym obszarze może w przyszłości stać się istotnym problemem dla rolnictwa i przemysłu.

Finanse, gotówka i cyberbezpieczeństwo

Druga debata, „Bezpieczeństwo ekonomiczne i finansowe Polski”, była poświęcona odporności systemu bankowego, roli gotówki oraz nowym zagrożeniom dla obywateli. W panelu udział wzięli prof. dr hab. Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich, prof. dr hab. Przemysław Litwiniuk, członek Rady Polityki Pieniężnej, dr Tomasz Pawlonka, dyrektor Zespołu Badań i Analiz ZBP oraz dyrektor Programu Analityczno-Badawczego Warszawskiego Instytutu Bankowości, a także Bartosz Kublik, Prezes Banku Ochrony Środowiska.

Jednym z najważniejszych tematów była rola gotówki w sytuacjach kryzysowych. Eksperci wskazywali, iż fizyczny pieniądz pozostaje ważnym elementem bezpieczeństwa obywateli, zwłaszcza w przypadku awarii systemów płatniczych, kryzysów infrastrukturalnych lub cyberataków. Gotówka ma także znaczenie społeczne, ponieważ pozwala funkcjonować osobom, które nie korzystają z płatności elektronicznych.

Prof. Marcin Wiącek zwracał uwagę, iż dostęp do gotówki można rozpatrywać również w kontekście praw obywatelskich. W tym ujęciu chodzi nie tylko o wygodę płatności, ale o możliwość normalnego uczestniczenia w życiu społecznym i gospodarczym.

Podczas debaty poruszono także temat własnej waluty, kosztów pozostawania poza strefą euro oraz warunków, które musiałyby zostać spełnione, aby Polska mogła rozważać taki krok. Uczestnicy wskazywali, iż decyzja w tej sprawie ma wymiar nie tylko ekonomiczny, ale również prawny i społeczny.

Istotną częścią rozmowy były cyberzagrożenia. Dr Tomasz Pawlonka ze Związku Banków Polskich mówił o rosnącej skali oszustw finansowych, w tym tych wykorzystujących sztuczną inteligencję i technologię deepfake. Eksperci podkreślali, iż choćby dobrze zabezpieczone systemy wymagają edukacji użytkowników, ponieważ to człowiek często pozostaje najsłabszym ogniwem bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo wymaga współpracy

Obie debaty łączył temat odporności państwa. W energetyce oznacza ona zdolność do zapewnienia dostaw energii mimo kryzysów i zakłóceń. W finansach, utrzymanie zaufania, płynności i dostępu obywateli do podstawowych usług także wtedy, gdy zawodzą systemy cyfrowe.

Uczestnicy I Forum Bezpieczeństwa Polski 2026 podkreślali, iż budowanie bezpieczeństwa wymaga współpracy administracji, biznesu, instytucji publicznych, sektora finansowego, nauki i samorządów. Państwo odporne to takie, które potrafi reagować na kryzysy, ale także przewidywać je wcześniej.

Organizatorzy zapowiedzieli kontynuację cyklu

II Forum Bezpieczeństwa Polski 2026 odbędzie się 14 lipca na Uniwersytecie Warszawskim i będzie poświęcone bezpieczeństwu surowcowemu i energetycznemu, znaczeniu local content dla bezpieczeństwa strategicznego oraz bezpieczeństwu żywnościowemu Polski. Do udziału w debatach zaproszeni zostali m.in. Stefan Krajewski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Urszula Pasławska, przewodnicząca sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, prof. dr hab. Adam Niewiadomski, Prorektor Uniwersytetu Warszawskiego, prof. dr hab. Mariusz Maciejczak ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, a także dr Konrad Wojnarowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii, przedstawiciele Ministerstwa Aktywów Państwowych, ARiMR, KOWR oraz sektora surowcowo-energetycznego i przemysłowego.