Model nordycki: mniej mitów, więcej faktów

Autor: Marcela Jankowska

Państwa skandynawskie często są przedstawiane w Polsce jako dowód na to, iż receptą na dobrobyt są przede wszystkim wysokie podatki i duże wydatki publiczne. Najnowsza analiza FOR „Model nordycki – marzenie lewicy czy liberałów?” pokazuje jednak, iż to obraz mocno uproszczony.

Mateusz Michnik wskazuje, iż źródeł sukcesu państw nordyckich należy szukać nie tylko w rozbudowanym państwie dobrobytu, ale także w wysokim poziomie wolności gospodarczej, odpowiedzialnej polityce fiskalnej, elastycznym rynku pracy i sprawnych instytucjach.

Szwecja po kryzysie lat 90. uzdrowiła finanse publiczne nie przez dalsze zwiększanie wydatków, ale przez reformy: deregulację, prywatyzację, zmiany w systemie emerytalnym i wprowadzenie rygorystycznych reguł fiskalnych. Dania pokazuje z kolei, iż skuteczna polityka społeczna nie musi oznaczać ochrony każdego miejsca pracy, ale może opierać się na elastycznym rynku pracy i pomaganiu ludziom w szybkim znalezieniu nowego zatrudnienia.

To ważna lekcja dla Polski. Proste kopiowanie modelu nordyckiego – bez liberalnych fundamentów, sprawnego państwa i zdrowych finansów publicznych – może okazać się kosztowną iluzją. Zwłaszcza iż polska polityka społeczna opiera się głównie na transferach pieniężnych, podczas gdy kraje nordyckie większy nacisk kładą na wysokiej jakości usługi publiczne.

Pełną analizę Forum Obywatelskiego Rozowju „Model nordycki – marzenie lewicy czy liberałów?” można przeczytać TUTAJ >>

Przypominamy też tekst Marka Tatały „Szwedzkie lekcje dla Polski – najpierw wolność, potem dobrobyt”, opublikowany w „Rzeczpospolitej”. Pokazuje on, iż szwedzki sukces nie był produktem socjalizmu, ale efektem długiego procesu wzmacniania wolności gospodarczej. Artykuł można przeczytać TUTAJ >>