1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Tego dnia, w 1951 r., w więzieniu na warszawskim Mokotowie, rozstrzelani zostali prezes IV Zarządu Głównego Wolność i Niezawisłość płk Łukasz Ciepliński oraz jego najbliżsi współpracownicy: mjr Adam Lazarowicz, mjr Mieczysław Kawalec, kpt. Józef Rzepka, por. Franciszek Błażej, kpt. Józef Batory i por. Karol Chmiel.
W Rzeszowie główne uroczystości odbyły się przed Pomnikiem Pamięci Żołnierzy Wyklętych przy alei płk. Cieplińskiego, a poprzedziła je msza św. w kościele farnym.
W obchodach udział wzięli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, służby mundurowe i mieszkańcy. Hołd Niezłomnym oddali też przedstawiciele Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym oraz Członkowie Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ Solidarność z Bogumiłą Stec-Świderską oraz pocztem sztandarowym w składzie: Andrzej Kolak, Rafał Kowalczyk, Zbigniew Płonka.
Podczas ceremonii podniesiono Flagę Państwową i odegrano Hymn. Odbyły się również: Apel Pamięci, salwa honorowa oraz składanie wieńców i kwiatów. Całość zakończyło odegranie sygnału „Cisza” i Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.
W godzinach popołudniowych ulicami miasta przeszedł XII Rzeszowski Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych organizowany przez środowiska narodowe.
Proces IV Zarządu Głównego Wolność i Niezawisłość był publicznym pokazem siły ze strony rządzącego reżimu komunistycznego. Komunistyczna propaganda ukazywała WiN, jako organizację przestępczą, która siejąc terror chce doprowadzić do zmiany władzy. Zrzeszenie stało się pierwszorzędnym celem dla komunistycznych służb bezpieczeństwa. Zaledwie w kilka miesięcy po jego założeniu, bezpieka aresztowała kierownictwo organizacji z jej pierwszym prezesem płk. Janem Rzepeckim (listopad 1945 r.). Do 1948 r. rozbite zostały kolejne zarządy: II z płk. Franciszkiem Niepokólczyckim na czele (październik 1946 r.), III – działający pod kierownictwem ppłk. Wincentego Kwiecińskiego (styczeń 1947).
Ostateczny cios zrzeszeniu zadała bezpieka tworząc – w ramach akcji o kryptonimie „Cezary” – IV Zarząd Główny WiN. W wyniku prowokacji, w latach 1948 – 1952 w ręce komunistycznych oprawców dostali się ostatni członkowie i sympatycy organizacji. Prezes IV zarządu WiN płk Ciepliński został aresztowany 27 listopada 1947 r. w Zabrzu. W grudniu 1947 r. Ciepliński został przewieziony do Warszawy i osadzony w więzieniu na Mokotowie. Więzionych poddano okrutnym torturom.
5 października 1950 r. rozpoczęła się rozprawa przed Sądem Rejonowym w Warszawie. Składowi sędziowskiemu przewodniczył płk Aleksander Warecki. Na ławie oskarżonych obok płk. Cieplińskiego zasiedli: mjr Adam Lazarowicz, wiceprezes IV Zarządu WiN, kpt. Józef Batory, szef łączności zewnętrznej, por. Karol Chmiel, doradca polityczny, mjr Mieczysław Kawalec, szef wydziału informacji, por. Franciszek Błażej, szef propagandy, kpt. Józef Rzepka, szef działu politycznego, Ludwik Kubik, szef wydziału organizacyjnego i dwie łączniczki Janina Czarnecka i Zofia Michałowska. Zarzucano im m.in. współpracę hitlerowcami podczas okupacji i działania przeciw władzy.
Ich los był przesądzony jeszcze przed rozpoczęciem rozprawy. Oskarżonym przerywano wypowiedzi, stosowano przemoc psychiczną. Rozprawie towarzyszyła propagandowa kampania medialna. Fragmenty procesu były transmitowane przez radio i tzw. szczekaczki (głośniki na ulicach). „Trybuna Ludu” pisząc o procesie określała oskarżonych mianem „zwykłej szajki szpiegów i morderców” działających na zlecenie „imperialistów i podżegaczy wojennych”.
14 października Po kilkudniowym procesie sąd wydał wyroki. Płk Ciepliński został skazany na pięciokrotną karę śmierci, utratę praw publicznych oraz przepadek mienia. Najwyższy wymiar kary orzeczono także wobec sześciu jego współpracowników. Tylko Kubik, dzięki staraniom rodziny, otrzymał wyrok dożywocia, a łączniczki skazano na kilkanaście lat pozbawienia wolności.
Obrońcy wnieśli apelację, ale Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie 16 grudnia 1950 r. podtrzymał wyroki. 20 lutego 1951 r. prezydent Bolesław Bierut odmówił skazanym prawa łaski.
1 marca 1951 roku w mokotowskim więzieniu między godziną 20 a 21 kat Aleksander Drej zabił strzałem w tył głowy siedmiu skazanych działaczy WiN-u. Ciała zamordowanych nie zostały wydane rodzinom, ale pogrzebane w nieznanym do dziś miejscu.
17 września 1992 roku Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego stwierdził nieważność wydanych wyroków śmierci, a dzień 1 marca Sejm ustanowił Narodowym Dniem Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.
