18 godzin temu
Opozycyjna partia TISZA pod przywództwem Petera Magyara odniosła zwycięstwo w niedawnych wyborach parlamentarnych na Węgrzech, co oznacza koniec 16-letnich rządów Viktora Orbana. Według niemal ostatecznych wyników, TISZA zdobyła 138 mandatów w 199-osobowym parlamencie, co daje jej większość pozwalającą na wprowadzanie istotnych zmian, w tym modyfikację konstytucji i uchwał przyjętych przez poprzedni rząd.
Koalicja rządząca Fidesz-KDNP, kierowana przez Orbana, uzyskała 55 miejsc, a skrajnie prawicowy Ruch Naszej Ojczyzny (Mi Hazank) będzie reprezentowany przez 6 posłów. Wyniki te jeszcze nie są ostateczne, ponieważ do przeliczenia pozostają głosy z zagranicy oraz te oddane przez wyborców zmieniających okręgi, a także mogą pojawić się odwołania i skargi, które mogą wpłynąć na ostateczny kształt parlamentu.
Nowy parlament zostanie oficjalnie zainaugurowany podczas posiedzenia zwołanego przez prezydenta Węgier, które musi odbyć się najpóźniej do 12 maja. Podczas tego spotkania zostaną zatwierdzone wyniki wyborów, zweryfikowane mandaty oraz złożone zostaną przysięgi przez nowych posłów. W tym samym czasie formalnie zakończy się kadencja poprzedniego rządu, który będzie pełnił funkcję tymczasową do momentu powołania nowego gabinetu.
Prezydent zaproponuje kandydata na premiera, którym najpewniej będzie lider TISZY, Peter Magyar. Aby objąć urząd, musi on uzyskać bezwzględne poparcie parlamentu. jeżeli nie uda się to za pierwszym razem, prezydent ma prawo przedstawić kolejną kandydaturę w ciągu 15 dni. W przypadku braku porozumienia w ciągu 40 dni od pierwszej rekomendacji, prezydent może rozwiązać parlament i zarządzić nowe wybory.
Po wyborze premiera nastąpi powołanie rządu, którego członkowie zostaną mianowani przez prezydenta na wniosek szefa rządu. Ministrowie złożą przysięgę wobec parlamentu i obejmą swoje stanowiska zgodnie z aktem mianowania.
Peter Magyar zapowiedział, iż pierwszą zagraniczną wizytę złoży w Warszawie, a następnie odwiedzi Wiedeń i Brukselę. Jednym z priorytetów nowego rządu będzie odblokowanie funduszy unijnych, które zostały zamrożone za rządów Orbana. Chodzi o środki z Funduszu Spójności (8,4 mld euro), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (9,5 mld euro) oraz plan niskooprocentowanej pożyczki w ramach programu SAFE na 17,4 mld euro.
Zmiana władzy na Węgrzech może mieć istotne konsekwencje dla relacji z Unią Europejską oraz dla współpracy w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Oczekuje się również, iż rynek węgierski ponownie otworzy się na inwestorów z Polski, co może przyczynić się do ożywienia gospodarczego w regionie. Eksperci wskazują, iż polityka Orbana w ostatnich latach ograniczała możliwości inwestycyjne, wymagając często politycznych koneksji do prowadzenia działalności w kluczowych sektorach.
Wynik wyborów oznacza prawdopodobny koniec tzw. „Orbanomiki” – specyficznego podejścia do gospodarki, które charakteryzowało się silną kontrolą państwa i ograniczonym otwarciem na zagraniczne inwestycje. Nowy rząd TISZY zapowiada zwrot ku bardziej otwartej i współpracującej polityce zarówno na arenie europejskiej, jak i regionalnej.
